2026 මැයි 6 වන දින, Dග ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා හෝර්මුස් ජලසන්ධියෙන් (Strait of Hormuz) නෞකා ආරක්ෂා කර පිටත් කරවන සැලැස්ම තාවකාලිකව නවත්වන බව ප්රකාශ කිරීමෙන් පසු, ලෝක තෙල් මිල අඛණ්ඩව දෙවන දිනටත් පහත වැටී ඇත.
මෙම ප්රකාශය හේතුවෙන්, සාම ගිවිසුමක් ඇතිවීමේ හැකියාව පිළිබඳ අපේක්ෂාවන් වර්ධනය වී ඇත.
එය Brent crude තෙල් මිල ඩොලර් 107ට අඩුවටත්, West Texas Intermediate (WTI) තෙල් මිල ඩොලර් 100ටත් අඩුවට වැටීමට හේතු වී ඇත.
මේ වන විට Brent crude තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 106.50ක් ලෙසත්, WTI තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 98.55ක් ලෙසත් වාර්තා වේ.
ජනාධිපතිවරයා සමාජ මාධ්ය හරහා සඳහන් කර ඇත්තේ, “අප අතර එකඟතාවයකට අනුව, අවහිරතාව (Blockade) තවමත් ක්රියාත්මකව පැවතියත්, ‘Project Freedom’ යන මෙහෙයුම තාවකාලිකව නවතා, ගිවිසුමක් අත්සන් කළ හැකිදැයි පරීක්ෂා කරන බවයි.”
මෙයට පෙර සතියේදී United States Central Command (CENTCOM) විසින් ඇමරිකානු වෙළඳ නෞකා දෙකක් හෝර්මුස් ජලසන්ධියෙන් ආරක්ෂා කර පිටත් කරවා ඇති බව වාර්තා කළේය.
එයට ප්රතිචාර දක්වමින්, Iran රටේ හමුදාව එම ප්රදේශයේ ඇමරිකානු යුධ නෞකා ඉලක්ක කර පහර දෙන බවට අනතුරු ඇඟවීය. ඉරානය එක් ඇමරිකානු යුධ නෞකාවක් වෙත අනතුරු වෙඩි හෙලූ බව ද ප්රකාශ කළත්, CENTCOM එය ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
ආරම්භයේදී, ට්රම්ප්ගේ ආරක්ෂණ සැලැස්ම ප්රකාශ කිරීමෙන් පසු තෙල් මිල පහත වැටුණද, ඉරානය එම ජලසන්ධියට ආසන්න වන බලවේගවලට ප්රහාර එල්ල කරන බව පැහැදිලි කිරීමෙන් පසු මිල නැවත ඉහළ ගියේය.
නමුත් නවතම ප්රකාශය සමඟ, තවමත් සෘජු සාම පියවර කිසිවක් නොතිබුණද, තෙල් මිල නැවත පහත බැස ඇත.
එම අතර, ඇමරිකානු රාජ්ය ලේකම් Marco Rubio, United Nations (UN) වෙත මැදිහත් වන ලෙස ඉල්ලමින්, “ඉරානය නෞකා විනාශ කිරීම නවතා, මානුෂීය සහාය ලබාදීමට ඉඩ ලබාදිය යුතුය.
ජාත්යන්තර ප්රජාවට මෙවැනි සරල ගැටලුවක් විසඳාගත නොහැකි නම්, UN පද්ධතියේ ප්රයෝජනය කුමක්ද යන්න සැකසහිත වේ” යනුවෙන් ප්රකාශ කළේය.
