ශ්රී ලංකාව නැවත වතාවක් ඉතාමත් බරපතළ මෙන්ම අවදානම් සහගත ආර්ථික අර්බුදයක් කරා සෘජුවම ගමන් කරමින් සිටින බවත්, ඒ සඳහා වන පූර්ව සෘණාත්මක සංඥා රැසක් රටේ වත්මන් ආර්ථික ක්රියාකාරිත්වය තුළ දැනටමත් පැහැදිලිව දැකිය හැකි බවටත් ප්රමුඛ පෙළේ මූල්ය හා ආර්ථික විශේෂඥයෝ බරපතළ ලෙස අනතුරු අඟවති.
පවතින මෙම අහිතකර තත්ත්වය මඟහරවා ගැනීම සඳහා රජය සහ මූල්ය බලධාරීන් විසින් වහාම නිසි ක්රියාමාර්ග ගැනීමට අපොහොසත් වුවහොත්, එළැඹෙන ලබන වසරේ (2027) දී ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය මුළුමනින්ම කඩාවැටීමකට ලක්විය හැකි බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.
විශේෂයෙන්ම, රට දැනටමත් ඉතා උග්ර විදේශ විනිමය පීඩනයකට (Foreign Exchange Pressure) දැඩි ලෙස මුහුණ දෙමින් සිටින බව ද ඔවුන්ගේ විශේෂ නිරීක්ෂණවලින් අනාවරණය වී තිබේ.
පසුගිය දින කිහිපය පුරාම ලෝක වෙළෙඳපොළේ ඇමෙරිකානු ඩොලරයට (USD) සාපේක්ෂව දේශීය රුපියලේ අගය (LKR) දිගින් දිගටම ඉතා වේගයෙන් පිරිහීමට හා අවප්රමාණය වීමට ලක් විය.
උද්ගත වූ මෙම අනපේක්ෂිත තත්ත්වය කඩිනමින් පාලනය කර ගැනීම සඳහා වත්මන් රජයට සහ ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවට (CBSL) සාම්ප්රදායික විවෘත වෙළෙඳපොළ ප්රතිපත්තිවලින් බැහැරව, දැඩි විනිමය පාලන ක්රියාමාර්ග (Exchange Control Measures) දැඩිව අනුගමනය කිරීමට පවා සෘජුවම සිදුව ඇත.
මීට අමතරව, ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් දේශීය විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ තුළ පවතින ඩොලර් හිඟය පියවීම සඳහා සිය නිල විදේශ සංචිතවලින් ඩොලර් විශාල වශයෙන් විකිණීමට අඛණ්ඩව කටයුතු කර තිබේ.
ඒ හරහා රුපියල තවදුරටත් කඩාවැටීම තාවකාලිකව පාලනය කර ගැනීමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වුවද, මධ්යකාලීන හෝ දීර්ඝකාලීන වශයෙන් එය කිසිසේත්ම ස්ථාවර හෝ තිරසර විසඳුමක් (Sustainable Solution) නොවන බව ද එම මූල්ය හා ආර්ථික විශේෂඥයෝ බරපතළ ලෙස පෙන්වා දෙති.
පසුගිය 2022 වසරේදී ශ්රී ලංකාව සිය ඉතිහාසයේ දරුණුතම සහ බිහිසුණුම ආර්ථික බිඳවැටීමට මුහුණ දීමෙන් පසුව වුවද, පාලකයන් එම විනාශයෙන් මෙතෙක් කිසිදු නිසි පාඩමක් ඉගෙන ගෙන නොමැති බවට විචාරකයෝ දැඩිව චෝදනා කරති.
රටේ ආර්ථිකය දිගුකාලීනව ස්ථාවර කර ගැනීම සඳහා අත්යවශ්ය වන තිරසර විදේශ විනිමය ඉපයුම් මාර්ග (Foreign Exchange Earnings) පුළුල් කර ගැනීමේ කිසිදු උපායමාර්ගික සැලසුමකට බලධාරීන් මෙතෙක් යොමුව නොමැති බව ඔවුහු පවසති.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, රට මේ වන විට ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) දැඩි කොන්දේසි සහිත දීර්ඝකාලීන ණය වැඩසටහනක් සම්පූර්ණ කරමින් සිටින පසුබිමක වුවද, නැවත වතාවක් මෙලෙස දරුණු විදේශ විනිමය පීඩනයකට මුහුණ දීමට රටට සිදුව ඇත.
එසේම, ලංකාවේ ණය තිරසරභාවය (රටේ විදේශීය ණය ක්රමවත්ව ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව) දැනට පවතින්නේ අතිශය ඉහළ අවදානම් මට්ටමක (High Risk Level) බවට ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විසින්ම සිය නවතම නිල සමාලෝචන වාර්තාව (Latest Review Report) මඟින් ලංකාවට බරපතළ ලෙස “රතු එළි” දල්වා අනතුරු අඟවා තිබේ.
මූල්ය විශේෂඥයන් තවදුරටත් කරුණු සහිතව අවධාරණය කරන්නේ, ඉදිරි 2027 වසරේ මාර්තු මාසයේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විසින් ලබා දෙන මෙම වත්මන් ණය වැඩසටහන (Extended Fund Facility) නිල වශයෙන් අවසන් වීමට නියමිත බවයි.
ඉන් පසුව එළැඹෙන දේශපාලන හා සමාජීය කාලසීමාව තුළ රටේ සමස්ත ආර්ථිකය සහ අතිශය සංවේදී විදේශ විනිමය කළමනාකරණය ස්වාධීනව පවත්වාගෙන යාම සඳහා ශ්රී ලංකාව ඉතා කඩිනමින් සහ දැඩිව සූදානම් විය යුතුව ඇති බවත්, එය ලංකා ඉතිහාසයේ මුහුණ දීමට සිදුවන ඉතාමත්ම අභියෝගාත්මක සහ තීරණාත්මක කාලපරිච්ඡේදය වනු ඇති බවත් ඔවුහු වැඩිදුරටත් මතක් කර දෙති.
