කාන්තා හා ළමා පුද්ගලිකත්වයට එල්ල වූ සයිබර් තර්ජනය මැඬලීමට නීතිය ක්රියාත්මක කරන අංශ කඩිනම් පියවර ගනියි
* කප්පම් ගැනීම් සහ විදේශීය සබඳතා හමුවේ පරිපාලකයන් නීතියේ රැහැනට හසුකර ගැනීමේ නීතිමය හා තාක්ෂණික සූදානම
ශ්රී ලංකාව තුළ සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ කාන්තාවන්ගේ සහ ළමුන්ගේ පෞද්ගලික ඡායාරූප අවසරයකින් තොරව හුවමාරු කරගනිමින් මුදලට අලෙවි කිරීමේ සංවිධානාත්මක ජාලයක් පිළිබඳව මේ වන විට දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ. ෆේස්බුක්, ටෙලිග්රෑම් සහ වට්ස්ඇප් වැනි මාධ්ය හරහා පුද්ගලික දත්ත එක්රැස් කරමින්, ඒවා වර්ගීකරණය කොට වෙළඳ භාණ්ඩයක් බවට පත්කිරීම පිටුපස පවතින අවදානම හමුවේ රජයේ අදාළ ආයතන විශේෂ විමර්ශන කිහිපයක්ම අරඹා ඇත.
මහජන අවධානය දැඩිව යොමුව ඇති මෙම තත්ත්වය හුදෙක් ඡායාරූප හුවමාරු කරගැනීමේ මට්ටම ඉක්මවා ගිය සංවිධානාත්මක වාණිජ ව්යාපාරයක් ලෙස ක්රියාත්මක වන බවට විමර්ශන නිලධාරීහු සැක පළ කරති.
ආයතනික මැදිහත්වීම සහ නීතිමය රාමුව
කාන්තා හා ළමා කටයුතු අමාත්යාංශයේ උපදෙස් මත මෙම සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් පුළුල් පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම ළමා හා කාන්තා අපයෝජන නිවාරණ කාර්යාංශය වෙත සහ පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (CCID) වෙත පවරා තිබේ. විශේෂයෙන් බාලවයස්කරුවන්ගේ ඡායාරූප අලෙවි කිරීම හෝ සංසරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය (NCPA) හරහා දැඩි නීතිමය පියවර ගැනීමට පියවර ගැනෙමින් පවතී.
විමර්ශකයන් පෙන්වා දෙන්නේ දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 345 වගන්තිය යටතේ ගැනෙන ලිංගික හිංසනය සහ ස්ත්රී ගෞරවයට හානි කිරීම සම්බන්ධ විධිවිධාන මෙන්ම, පරිගණක අපරාධ පනතේ අදාළ වගන්ති යටතේද සැකකරුවන්ට එරෙහිව චෝදනා ගොනුකිරීමට නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ සම්බන්ධීකරණය වෙමින් පවතින බවයි.
තාක්ෂණික සමාගම්වල සහය සහ විමර්ශන සීමා
මෙම නීතිවිරෝධී කණ්ඩායම් හඳුනාගෙන ඒවා අක්රිය කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්රතිචාර සංසදය (SLCERT) සක්රීයව දායක වන අතර, ව්යාජ ගිණුම් පිටුපස සිටින පරිපාලකයන් (Admins) සහ සක්රීය සාමාජිකයන් හඳුනාගැනීම සඳහා Meta ආයතනයේ සහයද ලබාගැනීමට කටයුතු යොදා ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි සමාජ මාධ්ය සමූහයන් කිහිපයක් මෙරටින් බැහැරව සිට ක්රියාත්මක වන බවට තොරතුරු ලැබී තිබීම විමර්ශන කටයුතුවලට යම් අභියෝගයක් එල්ල කර තිබේ. දේශසීමා රහිත සයිබර් අවකාශය තුළ සාක්ෂි සුරක්ෂිත කිරීම සහ විදේශයන්හි සිටින සැකකරුවන් හඳුනාගැනීම සඳහා ජාත්යන්තර පොලිස් සහය සහ අදාළ වේදිකා සපයන්නන්ගේ සෘජු තාක්ෂණික මැදිහත්වීම අත්යවශ්ය සාධකයක් බවට පත්ව ඇත.
පාසල් සහ පුද්ගලික තොරතුරු ඉලක්ක කරගත් වාණිජකරණය
මූලික විමර්ශනවලදී හෙළිවී ඇති තොරතුරුවලට අනුව, ඇතැම් පුද්ගලයන් තමන් පුද්ගලිකව හඳුනන කාන්තාවන්ගේ සහ ඥාතීන්ගේ ඡායාරූප පවා මෙලෙස ව්යාජ ගිණුම් හරහා හුවමාරු කිරීමට පෙළඹී තිබේ.
වඩාත් තැතිගන්වනසුලු කරුණ වන්නේ, නම් සහ පාසල් අනුව වර්ගීකරණය කරන ලද ලිපිගොනු (Folders) මිල ලේඛන (Price lists) සහිතව අලෙවි කිරීමට පියවර ගෙන තිබීමයි. මීට අමතරව, වසර ගණනාවකට පෙර විශ්වාසය මත ලබාදුන් හෝ හැක් කිරීම් මගින් ලබාගත් ඡායාරූප භාවිත කරමින් මුදල් ඉල්ලා කප්පම් ගැනීම් (Blackmail / Sextortion) සිදුකිරීමේ ප්රවණතාවක්ද නිරීක්ෂණය වේ.
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම අර්බුදය සමූහ (Groups) අවහිර කිරීමෙන් පමණක් විසඳිය නොහැකි බවත්, නීතිය තදින් ක්රියාත්මක කිරීම, වින්දිතයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ සමාජය තුළ වින්දිතයන් දෙස වරදකාරී ඇසින් බැලීම (Victim-blaming) වැළැක්වීම මෙහිදී ඉතා වැදගත් බවත්ය.
වින්දිතයන්ට සහ තොරතුරු ලබාදීමට සෘජු ක්ෂණික දුරකථන සේවා
| ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය (NCPA):
වයස අවුරුදු 18ට අඩු දරුවන් සම්බන්ධ ක්ෂණික ඇමතුම් සඳහා පැය 24 පුරා ක්රියාත්මක 1929 අංකය අමතන්න.
| කාන්තා හා ළමා කටයුතු අමාත්යාංශය:
කාන්තාවන් සඳහා වන ජාතික ක්ෂණික සහන සේවාව වන 1938 අංකය අමතන්න.
| පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (CCID):
සයිබර් අපරාධ පිළිබඳ පැමිණිලි සඳහා 011 232 6979 අංකය අමතන්න.
| ශ්රී ලංකා පොලිස් ළමා හා කාන්තා කාර්යාංශය:
සෘජු පොලිස් සහය සහ විමර්ශන සේවා සඳහා 011 244 4444 අංකය අමතන්න.
| Women In Need (WIN) ආයතනය:
නීතිමය, ආරක්ෂණ සහ මනෝවිද්යාත්මක උපදේශන සේවා ලබාගැනීමට 077 567 6555 අංකය අමතන්න.
