“සාක්ෂිකරුවන්ට බලපෑම් කිරීමට ඉඩක් නැති පසුබිමක නාමල් රිමාන්ඩ් කිරීම හුදු රංගනයක්’ ද ?
නාමල් රාජපක්ෂ මහතාව දින 14කට රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට කළ ඉල්ලීම සාධාරණ ද?
වෙනත් දේශපාලනඥයන් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම ගැන මා මීට පෙර ලියා ඇති දේවල් සැලකිල්ලට ගත් විට, ඉහත ප්රශ්නය සම්බන්ධයෙන් මගේ අදහස කුමක් දැයි ඇසීම සාධාරණය. මේ නඩු නිමිත්ත පිළිබඳව පළමුවරට සාක්ෂි මතු වූ 2020 වසරේ සිටම මම මේ ගැන දැඩි අවධානයෙන් පසුවෙමි.
2024 ජනවාරි 2 වැනි දා “දූෂණ සම්බන්ධයෙන් කළ හැක්කේ (සහ කළ නො හැක්කේ) මොනවා ද” යන මැයෙන් මා ලියූ ලිපියක මෙසේ සඳහන් විය:
“වඩාත් වැදගත් වන්නේ, නීතියේ ආධිපත්යය පවතින යහපත් සමාජයක ජීවත් වීමට කැමති සියලු දෙනාම, දූෂණ විරෝධී පනත සම්පූර්ණයෙන්ම ක්රියාත්මක කිරීම වේගවත් කරන ලෙස රජයට බලපෑම් කළ යුතු වීමයි. පනතේ සියලුම අංග ක්රියාත්මක මට්ටමේ තිබුණත් නැතත්, ශ්රීලංකන් ගුවන් සමාගමේ හිටපු ප්රධාන විධායක නිලධාරියාට සහ ඔහුගේ බිරිඳට එරෙහිව ඇති මෙවැනි නඩුවක් කඩිනම් කිරීම ඉතා වැදගත්ය. ඊට අදාළ ප්රධාන සාක්ෂිය වන්නේ, එයාර්බස් සමාගම (Airbus SE) අල්ලස් දීම වැළැක්වීමට අපොහොසත් වී ඇති බවට වන චෝදනාව සම්බන්ධයෙන් ඇති ‘කල්දමන ලද නඩු පැවරීමේ ගිවිසුමක (DPA) අදාළව එකඟ වූ කරුණු ප්රකාශයකි. මේ හරහා, නීතිමය රාමුව උල්ලංඝනය නො කරමින් මහා පරිමාණ දූෂණවලට එරෙහිව සාර්ථකව පියවර ගත හැකි බව මහජනතාවට පෙන්වා දිය හැකිය.”
කාලරේඛාව
රජයට අයත් ශ්රීලංකන් ගුවන් සේවය සඳහා ගුවන් යානා සහ විශේෂ අමුත්තන්ගේ (VIP) උපාංග මිල දී ගැනීම වෙනුවෙන් ගෙවූ බවට පිළිගෙන ඇති මුදල් මගින් මහා පරිමාණ දූෂණයක් සිදු වී තිබෙන බව තහවුරු වී ඇත. මෙම විමර්ශනයට ඉතා විශාල කාලයක් ගත වී තිබේ. අදාළ මුදල් හුවමාරු වී ඇත්තේ 2013 සහ 2014 වසරවලදීය. මේ සම්බන්ධයෙන් මා “චෝදනා එල්ල වී ඇති” වැනි වචන භාවිත කරන්නේ නැත. ඊට හේතුව, එක්සත් රාජධානියේ අධිකරණ ලේඛනයක් වන ඉහත සඳහන් කළ ‘කල්දමන ලද නඩු පැවරීමේ ගිවිසුම’ (DPA) ඊට අදාළ සාක්ෂිවලට ඇතුළත් වන නිසාය. එම ගිවිසුමේ 43 වැනි ඡේදයේ පහත දැක්වෙන කරුණු පිළිගෙන ඇත:
“ශ්රීලංකන් ගුවන් සමාගමට ගුවන් යානා මිල දී ගැනීමේ ක්රියාවලියට සම්බන්ධ පුද්ගලයකුගේ බිරිඳව, 2013 වසරේදී එයාර්බස් සමාගම විසින් ව්යාජ සමාගමක් (1 වැනි අතරමැදියාගේ සමාගම) හරහා ඔවුන්ගේ කටයුතුවලට සම්බන්ධ කර ගනු ලැබීය. එම එකඟතාවට අනුව, එයාර්බස් යානා 10ක් මිල දී ගැනීමට සහ තවත් යානා 4ක් කල්බදු පදනම මත ලබා ගැනීමට ශ්රීලංකන් සමාගමට බලපෑම් කිරීම වෙනුවෙන්, එයාර්බස් සේවකයන් විසින් මෙම ‘1 වැනි අතරමැදියාගේ සමාගමට’ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 16.84ක් දක්වා මුදලක් ලබා දීමට ඉදිරිපත් වී ඇත. එහෙත් සැබවින්ම ගෙවා ඇත්තේ එම ඩොලර් මිලියන 16.84න් ඩොලර් මිලියන 2ක් පමණි. එයාර්බස් සේවකයන් විසින් මෙම 1 වැනි අතරමැදියාගේ සමාගම තම ව්යාපාරික හවුල්කරුවකු ලෙස අනුමත කර තිබුණි.”
මෙම කල්දමන ලද නඩු පැවරීමේ ගිවිසුමේ අවසන් වාර්තාව 2020 ජනවාරි 31 වැනිදා නිකුත් කෙරිණි. ඉන්පසුව ආරම්භ වූ විමර්ශනවල ප්රතිඵලයක් ලෙස, 2020 පෙබරවාරි මාසයේදී කපිල චන්ද්රසේන (1 වැනි අතරමැදියා) සහ ඔහුගේ බිරිඳ අත්අඩංගුවට ගැනුණි. පසුව 2020 මාර්තු මාසයේදී ඔවුන් දෙදෙනාම ඇප මත මුදා හැරියේය. ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සහ ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ යන මහත්වරුන්ගේ පාලන සමයන් තුළ මෙම විමර්ශනය සම්බන්ධයෙන් විශාල ප්රගතියක් දැකගත නො හැකි විය. ජනාධිපති වික්රමසිංහ මහතාගේ කාලයේදී දූෂණ විරෝධී පනත සම්මත කිරීමත්, අල්ලස් කොමිසමට වත්මන් සාමාජිකයන් පත් කිරීමත් පමණක් සිදුවිය.
ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයාගේ පාලන සමයේදී, චන්ද්රසේන සහ ඔහුගේ බිරිඳ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට භාර වී දින කිහිපයකට පසු (එනම් 2020 පෙබරවාරි 11 වැනිදා), මා විසින් ලියන ලද “අන් අයගේ මුදල්: එයාර්බස් දූෂණ නඩුවෙන් උගත හැකි පාඩම්” යන ලිපිය ප්රකාශයට පත් කරන ලදි.
ජනාධිපති වික්රමසිංහ මහතාගේ පාලන කාලයේ මැද භාගයේදී, එනම් 2023 අගෝස්තු 8 වැනිදා, වඩාත් ප්රබල ප්රතිපාදන ඇතුළත් 2023 අංක 9 දරන නව දූෂණ විරෝධී පනත කථානායකවරයා විසින් සහතික කරන ලදි. ඉන්පසුව ජනාධිපති වික්රමසිංහ මහතා විසින් පත් කළ අල්ලස් කොමිසමේ නව සාමාජිකයන් සිය රාජකාරි ආරම්භ කළ නිසා, 2024 ජනවාරි මාසයේදී මෙම නඩුව සම්බන්ධයෙන් නැවත වරක් පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියෙමි. එහෙත්, එකල අල්ලස් කොමිසමේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් තනතුර පුරප්පාඩු වී තිබුණි. එම පත් කිරීම සිදු කරන ලද්දේ මීට මාස 20කට පෙර, එනම් 2025 ජනවාරි 10 වැනිදා ජනාධිපති දිසානායක මහතා විසිනි.
ගිවිසුමේ සඳහන් ඩොලර් මිලියන දෙකට කුමක් සිදු වූයේ දැයි සෙවීමට මාස විස්සක්ම අවශ්ය වූවා ද? කෙසේ වෙතත්, මේ වන විට විමර්ශන කටයුතු අවසන් වී ඇති බව පෙනෙන්නට තිබීම ගැන අප සියලු දෙනාම සතුටු විය යුතුය.
රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමේ ඉල්ලීම සාධාරණ ද?
සැකකරුවන්ව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට ඉදිරිපත් කරන ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ, ඔවුන්ගෙන් සාක්ෂිකරුවන්ට හෝ විමර්ශනයට බලපෑමක් හෝ තර්ජනයක් වීම වළක්වා ගැනීමයි. චන්ද්රසේන සහ ඔහුගේ බිරිඳ මුලින්ම අත්අඩංගුවට ගෙන වසර හයකුත් මාස හතක් ගත වී ඇත. ඔවුන්ට හෝ අනිකුත් සාක්ෂිකරුවන්ට යම් බලපෑමක් හෝ තර්ජනයක් සිදුවනු ඇතැයි බියක් තිබුණා නම් එය සිදු වීමට එම කාලය හොඳටම ප්රමාණවත්ය. 2020 වසරේ සිට සිදු වූ දේවලට අමතරව, 2026 අගෝස්තු මාසයේ ලබා දුන් මෙම දින 14ක කාලය තුළ අමුතුවෙන් යමක් සිදුවිය හැකි නම්, ඒ ගැන සුළු ඉඟියක් හෝ ලබා දීමට අල්ලස් කොමිසමට හැකියාව තිබිය යුතුය. අදාළ 1 වැනි අතරමැදියා මේ වන විට මියගොස් ඇත. අල්ලස ලබා ගත් සමාගමේ හිමිකාරිය වන ඔහුගේ බිරිඳ මේ වන විට පලා ගොස් සැඟවී සිටියි. මෙහි ප්රධාන සාක්ෂිකරුවකු කිසිදු බලපෑමක් කළ නො හැකි ලෙස ඕස්ට්රේලියාවේ ජීවත් වෙයි.
පැහැදිලි හේතු කිසිවක් ඉදිරිපත් කර නොමැති පසුබිමක, දූෂණ විරෝධී පනතේ 149 වැනි වගන්තිය යටතේ අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ සහතිකයක් මගින් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීම හුදෙක් ‘රංගනයක්’ බවට නිගමනය කිරීම අසාධාරණ නැත. දැන් ඔවුන්ගේ දේශපාලන අරමුණ ඉටු වී ඇති බැවින්, රාජපක්ෂ මහතාව හැකි ඉක්මනින් ඇප මත මුදා හැරිය යුතුය. අල්ලස් කොමිසමේ නව අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා මාස 20ක කාලයක් සිය ධුරයේ කටයුතු කර තිබේ. විශේෂයෙන්ම, ‘කල්දමන ලද නඩු පැවරීමේ ගිවිසුම’ මෙම නඩුවේ පදනම ලෙස පවතින බැවින්, මෙවැනි නඩුවකට අවශ්ය සාක්ෂි එක්රැස් කර ගැනීමට එම කාලය හොඳටම ප්රමාණවත්ය.
අත්අඩංගුවට ගැනීමක් සිදු කර ඇතත්, මෙතෙක් ඔහුට එරෙහිව අධිචෝදනා ගොනු කර නැත. ඒ අනුව, මේ මොහොතේ ප්රමුඛතාව දිය යුත්තේ නඩුවේ කටයුතු කඩිනම් කිරීමටය. ලබා දෙන තීරණය කුමක් වුවත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් අභියාචනයක් ඉදිරිපත් වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, 2028-2029 මැතිවරණ සමය ආරම්භ වීමට පෙර මේ ගැන අවසන් තීරණයකට එළඹීමට හැකි වනු ඇතැයි අපි අපේක්ෂා කරමු.
the leader සටහන මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව
දේශපාලන හා සමාජ ක්රියාකාරික
