ශ්‍රාවස්තිපුර, වදාගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි දෙව්රම් වෙහෙර විහාරස්ථානයට අලුයම් කාලයේදී අභිරහස් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු කඩාවැදී, එහි වැඩවසන ප්‍රසිද්ධ හිමිනමක වන රාජංගණයේ සද්ධාරතන හිමියන්ට අමානුෂික ලෙස පහරදී විහාරස්ථානයේ දේපළ සොරකම් කර පළාගොස් ඇති බව අනුරාධපුර පොලිසිය නිල වශයෙන් පවසයි.

පොලිස් විමර්ශනවලට අනුව, සැකකාර පුද්ගලයන් දෙදෙනා විශේෂ මෝටර් රථයකින් විහාරස්ථාන භූමිය වෙත පැමිණ ඇති අතර, පසුව කිසිදු බියකින් තොරව ඍජුවම ආවාස ගෙය (Monks’ residence) තුළට ඇතුළු වී සද්ධාරතන හිමියන් ඉලක්ක කර ගනිමින් මෙම දරුණු ප්‍රහාරය එල්ල කර තිබේ.

එම අවස්ථාවේදී මැර කණ්ඩායම විසින් උන්වහන්සේට දැඩි ලෙස තර්ජනය කර, සද්ධාරතන හිමියන් සතුව තිබූ වටිනා ජංගම දුරකථන දෙකක් (02) සහ ලැප්ටොප් (Laptop) වර්ගයේ පරිගණකයක් ද බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන (Robbed) වාහනයෙන්ම පලාගොස් ඇති බව වාර්තා වේ.

සැකකරුවන් සිදුකළ මෙම දරුණු පහරදීම හේතුවෙන් ශරීරයට බරපතළ තුවාල ලැබූ රාජංගණයේ සද්ධාරතන හිමියන්ව ප්‍රදේශවාසීන්ගේ සහ අනෙකුත් පාර්ශවයන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් වහාම අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහල වෙත ඇතුළත් කර තිබේ.

උන්වහන්සේ මේ වන විට එම රෝහලේ විශේෂ වාට්ටුවක නේවාසිකව (Inward treatment) වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ ප්‍රතිකාර ලබමින් පසුවන බව රෝහල් ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරයි.

විහාරස්ථානයක් තුළ සිදුවූ මෙම සාහසික සිද්ධියට සෘජුවම සම්බන්ධ අදාළ සැකකරුවන් දෙදෙනා කඩිනමින් හඳුනාගෙන අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා අනුරාධපුර පොලිස් ස්ථානයේ විශේෂ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් විසින් මේ වන විට පුළුල් ඉදිරි විමර්ශන කටයුතු (Further investigations) ක්‍රියාත්මක කර ඇත.

ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන දරුණු දේශගුණික විපර්යාසයක් වන ‘එල් නිනෝ’ (El Niño) කාලගුණික තත්ත්වයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉදිරි ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් මාසවලදී ශ්‍රී ලංකාව පුරා මහා ගංවතුර (Floods) තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව නිල වශයෙන් පුරෝකථනය කරයි.

මේ පිළිබඳව විශේෂ අදහස් දැක්වීමක් සිදුකළ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්‍ෂ (අනාවැකි) අජිත් විජේමාන්න මහතා සඳහන් කළේ, වත්මන් සාගර හා වායුගෝලීය ස්වභාවය අනුව මේ වන විට දේශීය මට්ටමින් පවතින්නේ ඉතා දුර්වල මට්ටමක ‘එල් නිනෝ’ තත්ත්වයක් පමණක් බවයි.

කෙසේ වුවද, මෙම තත්ත්වය ඉදිරි මාස කිහිපය තුළදී ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී, ලබන නොවැම්බර් මාසයෙන් පසුව ඉතා ප්‍රබල මෙන්ම අති ප්‍රබල (Strong to Very Strong) ‘එල් නිනෝ’ කාලගුණික තත්ත්වයකට මුළුමනින්ම පරිවර්තනය වනු ඇතැයි දේශීය හා ජාත්‍යන්තර කාලගුණික දර්ශකයන් මඟින් පුරෝකථනය කර ඇති බව ද ඒ මහතා කියා සිටියේය.

මෙහි ඇති භයානකම තත්ත්වය පිළිබඳව රටට පැහැදිලි කරමින් අධ්‍යක්‍ෂවරයා වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේ, ඉදිරි දෙසැම්බර්, ජනවාරි සහ පෙබරවාරි යන කාලසීමාවන් තුළදී පවතින මෙම එල් නිනෝ තත්ත්වය උපරිම මට්ටමට ළඟා වෙමින් “අති ප්‍රබල” තත්ත්වයකට වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව (Probability) සියයට හැටකට වඩා (Over 180°C නැත, 60% කට වඩා) සුවිශාල ලෙස වැඩිවනු ඇති බවයි.

දේශගුණික විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයන්ට අනුව, සාමාන්‍යයෙන් එල් නිනෝ තත්ත්වයන් ඒවායේ පවතින චණ්ඩභාවය සහ බලපෑම මත දුර්වල, මධ්‍යස්ථ, ප්‍රබල සහ ඉතා ප්‍රබල ආදී වශයෙන් ප්‍රධාන කොටස් කිහිපයකට වර්ග කර තිබේ.

මේ සම්බන්ධයෙන් විශේෂ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකළ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා ද තහවුරු කර සිටියේ, දැනට ලංකාව අවට වායුගෝලයේ පවතින්නේ මූලික මට්ටමේ දුර්වල තත්ත්වයක එල් නිනෝ බලපෑමක් වුවද, ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ එය දරුණු ස්වභාවයක් ගත හැකි බැවින් ආපදා කළමනාකරණ අංශ, ගොවි ජනතාව සහ පොදු මහජනතාව මේ පිළිබඳව කල්තියා දැඩි අවධානයකින් හා සූදානමකින් පසුවිය යුතු බවයි.

මෑතකදී මෙරටට බලපෑ දරුණු ‘දිට්වා’ සුළි කුණාටු ආපදා තත්ත්වය (Cyclone Ditva) හේතුවෙන් දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් වූ මෙරට පාසල් පද්ධතිය සහ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය යළි යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ (Educational Recovery) ඉදිරි ප්‍රතිසාධන කටයුතු පිළිබඳව විශේෂ සහ තීරණාත්මක සාකච්ඡාවක් අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය මහත්මිය සහ යුනිසෙෆ් (UNICEF) සංවිධානයේ ජාත්‍යන්තර නිල නියෝජිතයන් පිරිසක් අතර කොළඹ අරලියගහ මන්දිරයේදී (Temple Trees) අද දින අතිසාර්ථක අන්දමින් පැවැත්විණි.

මෙම නිල හමුවේදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම අවධානය යොමු වූයේ සුළි කුණාටු ව්‍යසනයෙන් පසුව මෙරට දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු කඩිනමින් යාවත්කාලීන කිරීම වෙනුවෙන් සකස් කරන ලද විශේෂ නිල වාර්තාවේ ඇතුළත් ප්‍රායෝගික යෝජනාවන් කඩිනමින් බිම් මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳවයි.

මීට අමතරව, පවතින ආපදා තත්ත්වය හේතුවෙන් සෘජුවම බලපෑමට හා හානියට ලක් වූ පාසල් සිසුන් මෙන්ම විනාශ වූ පාසල් ගොඩනැඟිලි වෙනුවෙන් මේ වන විට රජය සහ යුනිසෙෆ් සංවිධානය ඒකාබද්ධව ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන හදිසි ප්‍රතිචාර වැඩසටහනෙහි (Emergency Response Programme) පළමු අදියරේ වත්මන් ප්‍රගතිය (First Phase Progress) මෙහිදී දෙපාර්ශ්වය විසින්ම ඉතා දීර්ඝ ලෙස සමාලෝචනයට ලක් කරන ලදී.

එමෙන්ම, එහි ඉදිරි පියවරයන් සහ ක්‍රියාමාර්ගයන් ක්‍රමවත්ව සිදුකළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව ද මෙහිදී අගමැතිනිය සහ නියෝජිත පිරිස අතර අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම් සිදුවිය.

එමෙන්ම, ආපදාවෙන් අසරණ වූ සහ අවතැන් වූ සමස්ත ලාංකීය දරුවන්ගේ මානසික හා ශාරීරික සුබසාධනය (Child Welfare) උපරිමයෙන් ආරක්ෂා කිරීමත්, ඔවුන්ගේ අඩාල වූ දෛනික අධ්‍යාපන කටයුතු කිසිදු බාධාවකින් තොරව අඛණ්ඩව ඉදිරියටම ගෙන යාම තහවුරු කිරීමත් වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය සහ යුනිසෙෆ් ආයතනය අතර පවතින ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව ඉදිරියේදී තවදුරටත් ඉතා ශක්තිමත් අයුරින් පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳව ද අග්‍රාමාත්‍යවරිය සහ යුනිසෙෆ් නියෝජිත පිරිසගේ සුවිශේෂී අවධානය යොමු විය.

රටේ දරුවන්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන් පැවැත්වුණු මෙම වැදගත් සාකච්ඡා අවස්ථාව සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ යුනිසෙෆ් නිල ප්‍රධාන නියෝජිත එමා බ්‍රිග්හැම් (Emma Brigham) මහත්මිය, එහි නියෝජ්‍ය නියෝජිත බෙගෝනා අරෙලානෝ (Begona Arellano) මහත්මිය ඇතුළු යුනිසෙෆ් සංවිධානයේ මෙරට ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් මෙන්ම අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයේ උසස් නිලධාරීහු පිරිසක් ද නිල වශයෙන් එක්ව සිටියහ.

මෙරට සාමාන්‍ය පොදු ජනතාව වෙනුවෙන් ඉන්ධන සඳහා රජය විසින් ලබා දෙනු ලබන විශේෂ මූල්‍ය සහනාධාරය මෙම ජුනි මාසයෙන් පසුව මුළුමනින්ම අවසන් වන බව ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ (CPC) උසස් ප්‍රධානීහු රජයේ මුදල් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව හමුවේ නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටිති.

පාර්ලිමේන්තු මුදල් කමිටුව හමුවේ සිදුකළ දැඩි ප්‍රශ්න කිරීම් හමුවේ අදහස් දැක්වූ භාණ්ඩාගාර නියෝජ්‍ය ලේකම් ඒ. කේ. සෙනවිරත්න මහතා සඳහන් කළේ, දැනට පවතින ඉන්ධන සහනාධාරය තවදුරටත් වැඩි කිරීම සම්බන්ධයෙන් රජය මෙතෙක් කිසිදු නිල තීරණයක් ගෙන නොමැති බවයි.

එමෙන්ම දැනට ලබා දෙන සහනාධාර සීමාව පවතින්නේ රුපියල් සියයේ (100) සීමාව ඇතුළත පමණක් බව ද ඔහු කියා සිටියේය.

භාණ්ඩාගාර නියෝජ්‍ය ලේකම්වරයා ලබා දුන් මෙම අපැහැදිලි පිළිතුර හමුවේ සිනාමුසු මුහුණින් යුතුව අදහස් දැක්වූ මුදල් කමිටුවේ සභාපති, ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා, “ඔබ හරියට ආඳා වගේ ලිස්සා යනවා” යනුවෙන් සභාවේදී පවසා සිටියේය.

එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ සභාපතිවරයා අනතුරු ඇඟවූයේ, ලෝක වෙළෙඳපොළෙන් මෙරටට තෙල් මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය නිසි පරිදි සහ විද්‍යාත්මකව කළමනාකරණය කිරීමට අපොහොසත් වුවහොත්, ඉන්ධන මිල ගණන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් රට තුළ අත්‍යවශ්‍ය බඩු මිල සහ නිෂ්පාදන වියදම (Production cost) දැඩි ලෙස ඉහළ යනු ඇති බවයි.

තෙල් සහනාධාරය වෙනුවෙන් දැනට රුපියල් බිලියන පනස් හතක (57) සුවිශාල මුදලක් පවතින පසුබිමක, රජය එම මුදල් ජනතාව වෙත ලබා දෙන්නේ කෙසේදැයි ද හර්ෂ ද සිල්වා මහතා මෙහිදී ප්‍රශ්න කළේය.

මෙම මූල්‍ය ගැටලුව පිළිබඳව කරුණු සහිතව පැහැදිලි කළ ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී. ජේ. රාජකරුණා මහතා ප්‍රකාශ කළේ, පවතින ක්‍රමවේදය අනුව ඩීසල් ලීටරයකට රුපියල් සියයක් (100) සහ පැට්‍රල් ලීටරයකට රුපියල් 20 ගණනේ සංස්ථාවට රජයෙන් ලැබෙන බවයි.

මෙම ඉන්ධන සහනාධාරය දීම සැබවින්ම ආරම්භ කළේ පසුගිය අප්‍රේල් මස 01 වැනිදා සිට බව ද ඔහු සිහිපත් කළේය.

එහිදී සංස්ථාවේ මූල්‍ය තත්ත්වය විස්තර කරමින් සභාපතිවරයා කියා සිටියේ, අප්‍රේල් මාසය වනවිට ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 129 ක අලාභයක් පැවති බවත්, ඒ වෙනුවෙන් මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් රුපියල් 100 ක මුදලක් ලැබෙන බවත්ය.

එවිට සංස්ථාවට ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 29 ක ශුද්ධ පාඩුවක් පවතින නමුත්, මෙරට පිරිපහදුවේ (Refinery) ලාභය ද සමඟ ගණනය කිරීමේදී ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට අවසාන වශයෙන් බරපතළ පාඩුවක් නොමැතිව ඉදිරියට යා හැකි බව රාජකරුණා මහතා විශ්වාසය පළ කළේය.

මෙහිදී නැවත වරක් අදහස් දැක්වූ මුදල් කමිටුවේ සභාපතිවරයා, “සහනාධාරය ඉවර වුණොත් ජුනි මාසයෙන් පස්සෙ රජයෙන් නැවත සල්ලි දෙන්නෙ නැති බව නේද ඔය කියන්නේ? එහෙම දෙනව නම් ඉදිරියේදී ඒ සල්ලි දෙන්න වෙන්නේ ‘අස්වැසුම’ (Aswasuma) සුභසාධන වැඩසටහන හරහා පමණයි” යනුවෙන් පැවසීය.

එමෙන්ම “අස්වැසුම ප්‍රතිපාදන වැඩි කර ගැනීමේ හැකියාවක් තිබෙනවාද? රජයට අවශ්‍ය වුණොත් පාර්ලිමේන්තුවට අයවැය පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවක් (Supplementary Estimate) ඉදිරිපත් කරලා ඒක කරගන්න පුළුවන්.

විපක්ෂය විදිහට අපි ඒකට කිසිසේත්ම විරුද්ධ වෙන්නේ නැහැ. හැබැයි මේ නිසා රටේ පොදු නිෂ්පාදන වියදම වැඩි වෙන්න ඉඩ තියෙනවා” යැයි ද හර්ෂ ද සිල්වා මහතා පෙන්වා දුන්නේය.

මුදල් කමිටු සභාපතිවරයාගේ මෙම ප්‍රායෝගික යෝජනාවට ප්‍රතිචාර දක්වමින් එතැන සිටි ජාතික අයවැය දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් ජූඩ් නිලූක්ෂාන් මහතා සඳහන් කළේ, අස්වැසුම හරහා එම සහන දීමනාව ලබා දීම පිළිබඳව රජයට ඉදිරියේදී සලකා බැලිය හැකි බවයි.

රටේ අනාගත තෙල් මිල තීරණය කරන මෙම තීරණාත්මක තොරතුරු රැස අනාවරණය වූයේ, රජයේ මුදල් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව පසුගියදා පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයේදී විශේෂ අයුරින් රැස්වූ අවස්ථාවේදීය.

වත්මන් රජය මෙරට පාලන බලයට පැමිණීමෙන් අනතුරුව ගත වූ කාලසීමාව තුළදී පමණක් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1,854 කට අධික (Over USD 1,854 Million) දැවැන්ත විදේශ ණය මුදලක් ලබාගෙන ඇති බව නිල වශයෙන් අනාවරණය වී තිබේ.

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දයාසිරි ජයසේකර මහතා විසින් සභාවේදී සිදුකරන ලද විශේෂ විමසීමකට පිළිතුරු දෙමින්, මුදල් ක්‍රම සම්පාදන හා ආර්ථික කටයුතු අමාත්‍යංශය විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී මෙම තොරතුරු ප්‍රසිද්ධියට පත් කර ඇත.

නිල වාර්තාවලට අනුව, පසුගිය 2024 වසරේ පැවැත්වුණු ජනාධිපතිවරණයේ සිට මේ වසරේ (2026) මැයි මස 05 වන දින දක්වා වූ කාලය ඇතුළත, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලෙන් (IMF) ලබාගත් ප්‍රතිපාදන හැර වෙනත් පාර්ශ්වයන්ගෙන් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1,854.77 ක මුදලක් රජය විසින් මෙලෙස ණය වශයෙන් ලබාගෙන තිබේ.

කෙසේ වුවද, මෙම සියලුම ණය මුදල් ලබාගෙන ඇත්තේ වත්මන් රජය බලයට පත්වීමට පෙර, එනම් පසුගිය ජනාධිපතිවරණයට ප්‍රථමයෙන් මෙරට ගිවිසුම් ගත වී තිබූ සුවිශේෂී සංවර්ධන ව්‍යාපෘති 18 කට (18 Projects) අදාළව වන අතර, ඊට ජාත්‍යන්තර බහුපාර්ශ්වික ණය සහ ද්වීපාර්ශ්වික ණය (Multilateral and Bilateral Loans) යන අංශ ද්විත්වයම ඇතුළත් වන බව අමාත්‍යාංශය පෙන්වා දෙයි.

මෙම ණය මුදල් ප්‍රධාන වශයෙන්ම ජපානය, දකුණු කොරියාව, සෞදි අරාබිය, නෙදර්ලන්තය සහ ඉන්දියාව යන සංවර්ධිත රාජ්‍යයන්ගෙන් ලබාගෙන ඇති බව ද සඳහන් වේ.

මේ අතර, ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට සමස්තයක් ලෙස අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 102.02 ක (USD 102.02 Billion) යෝධ ණය කන්දරාවකට මැදි වී ඇති බව මුදල් සහ ක්‍රමසම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්යය අනිල් ජයන්ත මහතා ද පසුගියදා පාර්ලිමේන්තු සභාව අමතමින් නිල වශයෙන් තහවුරු කළේය.

කෙසේ වෙතත්, විපක්ෂයෙන් එල්ල වන මෙම ණය චෝදනා හමුවේ අදහස් දක්වමින් ග්‍රාමීය සංවර්ධන, සමාජ ආරක්ෂණ සහ ප්‍රජා සවිබලගැන්වීම් අමාත්‍ය උපාලි පන්නිලගේ මහතා සඳහන් කළේ, විවිධ අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද රට තුළ පැහැදිලි ආර්ථික සංවර්ධනයක් සහ ස්ථාවරත්වයක් ළඟා කරගැනීමට වත්මන් රජය මේ වන විට මුළුමනින්ම සමත්ව ඇති බවයි.

නමුත් රජයේ මෙම ප්‍රකාශ මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, පසුගියදා පැවැත්වුණු එක්සත් ජාතික පක්ෂ (UNP) මධ්‍යම කෘෘත්‍යාධිකාරී මණ්ඩල රැස්වීමේදී විශේෂ අදහස් දැක්වීමක් සිදුකළ හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා බරපතළ අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කළේය.

එහිදී ඔහු කියා සිටියේ, වත්මන් ආණ්ඩුවේ දුර්වල ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් මෙරට ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටෙන ආකාරය තව නොබෝ කාලයකින් (තව ටික කාලයකින්) සමස්ත ජනතාවටම සියැසින් දැක ගැනීමට හැකිවනු ඇති බවයි.

වත්මන් රජය සහ රටේ ආර්ථිකය මේ වන විට සෑම ක්ෂේත්‍රයකින්ම සහ සෑම පැත්තකින්ම දැඩි ලෙස සිරවී (Trapped) අර්බුදයකට ලක්ව ඇති බව ද හිටපු ජනාධිපතිවරයා එහිදී වැඩිදුරටත් අවධාරණය කර සිටියේය.

ලෝක දේශපාලන කරළිය උඩුයටිකුරු කරමින්, ඉරානය සමඟ පවතින දීර්ඝකාලීන දරුණු යුදමය තත්ත්වය මුළුමනින්ම අවසන් කිරීමේ ඓතිහාසික අවබෝධතා ගිවිසුමකට (MoU) අද (14) දිනයේදී අත්සන් තැබීමට නියමිත බව ඇමෙරිකන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් (Donald Trump) මහතා නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කර තිබේ.

කෙසේ වුවද, ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය හෝ එරට උත්තරීතර පාලකයන් මෙතෙක් නිල වශයෙන් කිසිදු අදහසක් පළ කර නොමැති වීම සුවිශේෂී තත්ත්වයකි.

මේ අතර ජාත්‍යන්තර දේශපාලන විචාරකයන් සහ විදෙස් මාධ්‍ය විශ්වාසය පළ කර ඇත්තේ, කිසියම් හෝ තාක්ෂණික හෝ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හේතුවක් මත අද (14) දිනයේදී මෙම අවබෝධතා ගිවිසුම නිල වශයෙන් අත්සන් කිරීමට නොහැකි වුවහොත්, ඉදිරි දින කිහිපය ඇතුළත (Within next few days) දෙරට අතර එය අනිවාර්යයෙන්ම අත්සන් කෙරෙනු ඇති බවයි.

රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ආරංචි මාර්ගවලට අනුව, මෙම නව අවබෝධතා ගිවිසුම මඟින් ඇමරිකාව විසින් ඉරානය වෙත දැඩි කොන්දේසි කිහිපයක් පනවා තිබේ. ඒ අනුව, ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට අතිශය තීරණාත්මක වන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) කිසිදු බාධාවකින් තොරව ලොව සියලුම රටවල නාවික ගමනාගමන කටයුතු සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම විවෘත කිරීමට ඉරානය පියවර ගත යුතුය.

එමෙන්ම, කලාපීය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ඉරානය විසින් සිදුකරනු ලබන සියලුම ආකාරයේ න්‍යෂ්ටික අවි නිපදවීමේ (Nuclear Weapons) ක්‍රියාවලීන්ගෙන් ඔවුන් අනිවාර්යයෙන්ම බැහැර විය යුතු බව ද ඇමරිකාව අවධාරණය කර ඇත.

මෙම සාම ක්‍රියාවලියට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ඉරාන රජය ද තමන්ට සාධාරණය ඉටු කරගැනීම වෙනුවෙන් කරුණු 14 කින් (14 Conditions) සමන්විත විශේෂ කොන්දේසි මාලාවක් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද පරිපාලනය වෙත යොමු කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ලෝක ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින්, ඇමරිකානු සහ ඉරාන රාජ්‍ය නායකයන් මුහුණට මුහුණ හමු නොවී, නවීන මාර්ගගත තාක්ෂණය (Online/Virtual platform) ඔස්සේ ඩිජිටල් ක්‍රමයට මෙම ඓතිහාසික අවබෝධතා ගිවිසුමට අත්සන් තැබීමට සියලු කටයුතු සූදානම් කර ඇති බව ද වැඩිදුරටත් වාර්තා වේ.

ශ්‍රී ලංකාව නැවත වතාවක් ඉතාමත් බරපතළ මෙන්ම අවදානම් සහගත ආර්ථික අර්බුදයක් කරා සෘජුවම ගමන් කරමින් සිටින බවත්, ඒ සඳහා වන පූර්ව සෘණාත්මක සංඥා රැසක් රටේ වත්මන් ආර්ථික ක්‍රියාකාරිත්වය තුළ දැනටමත් පැහැදිලිව දැකිය හැකි බවටත් ප්‍රමුඛ පෙළේ මූල්‍ය හා ආර්ථික විශේෂඥයෝ බරපතළ ලෙස අනතුරු අඟවති.

පවතින මෙම අහිතකර තත්ත්වය මඟහරවා ගැනීම සඳහා රජය සහ මූල්‍ය බලධාරීන් විසින් වහාම නිසි ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට අපොහොසත් වුවහොත්, එළැඹෙන ලබන වසරේ (2027) දී ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය මුළුමනින්ම කඩාවැටීමකට ලක්විය හැකි බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.

විශේෂයෙන්ම, රට දැනටමත් ඉතා උග්‍ර විදේශ විනිමය පීඩනයකට (Foreign Exchange Pressure) දැඩි ලෙස මුහුණ දෙමින් සිටින බව ද ඔවුන්ගේ විශේෂ නිරීක්ෂණවලින් අනාවරණය වී තිබේ.

පසුගිය දින කිහිපය පුරාම ලෝක වෙළෙඳපොළේ ඇමෙරිකානු ඩොලරයට (USD) සාපේක්ෂව දේශීය රුපියලේ අගය (LKR) දිගින් දිගටම ඉතා වේගයෙන් පිරිහීමට හා අවප්‍රමාණය වීමට ලක් විය.

උද්ගත වූ මෙම අනපේක්ෂිත තත්ත්වය කඩිනමින් පාලනය කර ගැනීම සඳහා වත්මන් රජයට සහ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවට (CBSL) සාම්ප්‍රදායික විවෘත වෙළෙඳපොළ ප්‍රතිපත්තිවලින් බැහැරව, දැඩි විනිමය පාලන ක්‍රියාමාර්ග (Exchange Control Measures) දැඩිව අනුගමනය කිරීමට පවා සෘජුවම සිදුව ඇත.

මීට අමතරව, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් දේශීය විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ තුළ පවතින ඩොලර් හිඟය පියවීම සඳහා සිය නිල විදේශ සංචිතවලින් ඩොලර් විශාල වශයෙන් විකිණීමට අඛණ්ඩව කටයුතු කර තිබේ.

ඒ හරහා රුපියල තවදුරටත් කඩාවැටීම තාවකාලිකව පාලනය කර ගැනීමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වුවද, මධ්‍යකාලීන හෝ දීර්ඝකාලීන වශයෙන් එය කිසිසේත්ම ස්ථාවර හෝ තිරසර විසඳුමක් (Sustainable Solution) නොවන බව ද එම මූල්‍ය හා ආර්ථික විශේෂඥයෝ බරපතළ ලෙස පෙන්වා දෙති.

පසුගිය 2022 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාව සිය ඉතිහාසයේ දරුණුතම සහ බිහිසුණුම ආර්ථික බිඳවැටීමට මුහුණ දීමෙන් පසුව වුවද, පාලකයන් එම විනාශයෙන් මෙතෙක් කිසිදු නිසි පාඩමක් ඉගෙන ගෙන නොමැති බවට විචාරකයෝ දැඩිව චෝදනා කරති.

රටේ ආර්ථිකය දිගුකාලීනව ස්ථාවර කර ගැනීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන තිරසර විදේශ විනිමය ඉපයුම් මාර්ග (Foreign Exchange Earnings) පුළුල් කර ගැනීමේ කිසිදු උපායමාර්ගික සැලසුමකට බලධාරීන් මෙතෙක් යොමුව නොමැති බව ඔවුහු පවසති.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, රට මේ වන විට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) දැඩි කොන්දේසි සහිත දීර්ඝකාලීන ණය වැඩසටහනක් සම්පූර්ණ කරමින් සිටින පසුබිමක වුවද, නැවත වතාවක් මෙලෙස දරුණු විදේශ විනිමය පීඩනයකට මුහුණ දීමට රටට සිදුව ඇත.

එසේම, ලංකාවේ ණය තිරසරභාවය (රටේ විදේශීය ණය ක්‍රමවත්ව ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව) දැනට පවතින්නේ අතිශය ඉහළ අවදානම් මට්ටමක (High Risk Level) බවට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින්ම සිය නවතම නිල සමාලෝචන වාර්තාව (Latest Review Report) මඟින් ලංකාවට බරපතළ ලෙස “රතු එළි” දල්වා අනතුරු අඟවා තිබේ.

මූල්‍ය විශේෂඥයන් තවදුරටත් කරුණු සහිතව අවධාරණය කරන්නේ, ඉදිරි 2027 වසරේ මාර්තු මාසයේදී ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින් ලබා දෙන මෙම වත්මන් ණය වැඩසටහන (Extended Fund Facility) නිල වශයෙන් අවසන් වීමට නියමිත බවයි.

ඉන් පසුව එළැඹෙන දේශපාලන හා සමාජීය කාලසීමාව තුළ රටේ සමස්ත ආර්ථිකය සහ අතිශය සංවේදී විදේශ විනිමය කළමනාකරණය ස්වාධීනව පවත්වාගෙන යාම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ඉතා කඩිනමින් සහ දැඩිව සූදානම් විය යුතුව ඇති බවත්, එය ලංකා ඉතිහාසයේ මුහුණ දීමට සිදුවන ඉතාමත්ම අභියෝගාත්මක සහ තීරණාත්මක කාලපරිච්ඡේදය වනු ඇති බවත් ඔවුහු වැඩිදුරටත් මතක් කර දෙති.

පාස්කු ඉරුදින එල්ල වූ මරාගෙන මැරෙන ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයේ ප්‍රධානතම මහමොළකරු වශයෙන් හැඳින්වෙන හිටපු බුද්ධි ප්‍රධානී සුරේෂ් සලේ මහතාගෙන් ආරක්ෂක අංශ විසින් හුදෙක් ප්‍රකාශයක් (Statement) ලබා ගැනීම පමණක් කිසිසේත්ම ප්‍රමාණවත් නොවන බව ශ්‍රී ලංකා ජනතා කම්කරු පෙරමුණේ සභාපති චමීර පෙරේරා මහතා ඍජුවම ප්‍රකාශ කර සිටියි.

චමීර පෙරේරා මහතා මේ බව අවධාරණය කළේ (13) දින පස්වරුවේ හැටන් නගරයේ පිහිටි ඒ මහතාගේ පක්ෂ කාර්යාලයේදී පැවැත්වුණු විශේෂ මාධ්‍ය හමුවක් අමතමිනි.

මෙහිදී වත්මන් ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙළ සහ පාස්කු විමර්ශන පිළිබඳව වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ චමීර පෙරේරා මහතා කියා සිටියේ, රටේ සමස්ත ජාතික ආරක්ෂාව (National Security) සමඟ දේශපාලන සූදු කෙළිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ආරක්ෂක ව්‍යුහයම මුළුමනින්ම බිඳ දැමීමට කටයුතු කළ සුරේෂ් සලේ වැනි බරපතළ චෝදනා ලත් පුද්ගලයෙකු තවදුරටත් සමාජය තුළ නිදැල්ලේ පසුවීම රටේ ඉදිරි ආරක්ෂාවට මෙන්ම පොදු මහජනතාවට ද බරපතල තර්ජනයක් මෙන්ම අනතුරක් බවයි.

රටේ පැවති පෙරකාලීන ආණ්ඩු සහ පාලකයන් යටතේ ජාතික ආරක්ෂාව සිතාමතාම බිඳ දැමීම සඳහා විවිධ අන්තවාදී හා ත්‍රස්තවාදී කල්ලි රහසිගතව නිර්මාණය කරමින්, ඒවාට අවශ්‍ය මූල්‍ය හා දේශපාලන ප්‍රතිපාදන ලබා දෙමින් පෝෂණය කිරීමට සුරේෂ් සලේ කටයුතු කර ඇති බවට චමීර පෙරේරා මහතා බරපතළ චෝදනාවක් එල්ල කරයි.

එමෙන්ම, විවිධ උපක්‍රම හරහා ලාංකීය සමාජය තුළ වෙසෙන විවිධ ජාතීන් අතර නොසන්සුන්තාවන් සහ භේදයන් ඇති කිරීමට ඍජුවම කටයුතු කළ අතිශය භයානක පුද්ගලයෙකු ලෙස ද තමන් සුරේෂ් සලේ වන්නාව හඳුන්වා දෙන බවයි ඒ මහතා කියා සිටියේ.

එබැවින්, වත්මන් ආරක්ෂක අංශ සහ විමර්ශන නිලධාරීන් විසින් සැකකාර සුරේෂ් සලේ ගෙන් සාමාන්‍ය පරිදි ප්‍රකාශ ලබා ගැනීමෙන් පමණක් මෙම මහා ඝාතනයේ ඇත්ත යටපත් නොකළ යුතු බවත්, ඔහු සිදුකළ සමස්ත ක්‍රියාවලිය සහ ඊට සම්බන්ධ සෙසු දේශපාලන හස්තයන් පිළිබඳව වහාම ඉතා ගැඹුරු මෙන්ම පුළුල් විමර්ශනයක් (Deep Investigation) කඩිනමින් සිදුකළ යුතු බවයි චමීර පෙරේරා මහතා මෙම මාධ්‍ය හමුවේදි රජයෙන් සහ බලධාරීන්ගෙන් දැඩිව ඉල්ලා සිටියේ.