මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරමින් (Under the influence of drugs) අන්තරායකර අයුරින් මගී ප්‍රවාහන බස් රථ ධාවනය කළ රියැදුරන් අට දෙනකු (08) රත්නපුර නගරය කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් සිදු කළ විශේෂ හදිසි පරීක්ෂාවන් මාලාවකින් අනතුරුව අත්අඩංගුවට ගත් බව ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය නිල වශයෙන් සඳහන් කළේය.

මහජනතාවගෙන් සහ මගීන්ගෙන් ලද බරපතළ පැමිණිලි සැලකිල්ලට ගනිමින් ක්‍රියාත්මක වූ මෙම විශේෂ ඒකාබද්ධ මෙහෙයුමේදී රත්නපුර නගරයෙන් ගමන් ආරම්භ කරන සහ නගරයට ඇතුළු වන සමස්ත මගී බස් රථ 96ක් (96 Buses) සෝදිසියට හා දැඩි පරීක්ෂාවට ලක් කර තිබේ.

එහිදී සිදුකළ වෛද්‍ය හා විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණවලින් ඉන් බස් රථ අටක (08) සේවය කළ රියදුරන් විවිධ මත්ද්‍රව්‍ය පානය කර, මත්වී බස් රථ පදවා ඇති බවට ඉතා පැහැදිලිවම හඳුනාගත් බව ද පොලීසිය පැවසුවේය.

දේශීය මගී ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් දියත් කළ මෙම සුවිශේෂී ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂාව සහ වැටලීම, සබරගමුව පළාත් මාර්ගස්ථ මගී ප්‍රවාහන අධිකාරිය, ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය සහ ජාතික ප්‍රවාහන වෛද්‍ය ආයතනය (NTMI) යන වගකිවයුතු ආයතන ත්‍රිත්වය අතිශය සාර්ථක අයුරින් ඒකාබද්ධව සම්බන්ධීකරණය කරමින් සිදු කරනු ලැබීය.

මෙලෙස මත්ද්‍රව්‍ය භාවිත කර සිටියදී අත්අඩංගුවට පත් වූ වගකීම් විරහිත රියදුරන් එම අවස්ථාවේදී ධාවනය කරමින් තිබූ මගී බස් රථ ද මගීන්ට විකල්ප පහසුකම් සැලසීමෙන් අනතුරුව වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි රත්නපුර පොලිස් ස්ථානයේ නිල භාරයට (Police Custody) ගැනීමට කටයුතු කර තිබේ.

අත්අඩංගුවට ගත් අදාළ බස් රථ රියදුරන් අටදෙනාට එරෙහිව මෝටර් රථ ප්‍රවාහන පනත යටතේ දැඩිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන බවත්, ඔවුන්ව කඩිනමින් රත්නපුර මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට සියලු කටයුතු සූදානම් කර ඇති බවත් රත්නපුර පොලීසිය වැඩිදුරටත් වාර්තා කර සිටියි.

හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ පුත්‍රයෙකු වන යෝෂිත රාජපක්ෂ මහතා මීට සුළු මොහොතකට පෙර කොළඹ පිහිටි අභියාචනාධිකරණ සංකීර්ණය වෙත පැමිණ තිබේ.

මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත (Prevention of Money Laundering Act) යටතේ තමන්ට එරෙහිව නීතිපතිවරයා (Attorney General) විසින් ගොනු කරනු ලැබ ඇති මහා පරිමාණ මූල්‍ය නඩුවේ ඇතුළත් “කුමන්ත්‍රණය” (Conspiracy) නැමැති ප්‍රධාන චෝදනාව තවදුරටත් ඉදිරියට පවත්වාගෙන යාමට නීතිමය හැකියාවක් නොමැති බවට තීන්දුවක් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලෙස ඉල්ලා යෝෂිත රාජපක්ෂ මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද විශේෂ ප්‍රතිශෝධන පෙත්සම (Revision Petition) අද (16) දිනයේදී විභාගයට ගැනීමට නියමිතව ඇත.

අදාළ අධිකරණ නඩු විභාගය සඳහා සෘජුවම සහභාගී වීම වෙනුවෙන් ඒ මහතා මෙලෙස අභියාචනාධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටි බව නීති ක්ෂේත්‍ර ආරංචි මාර්ග තහවුරු කරයි.

මෙම සුවිශේෂී ප්‍රතිශෝධන පෙත්සම අද දිනයේදී අමල් රණරාජා සහ ආචාර්ය සුමුදු ප්‍රේමචන්ද්‍ර යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ද්විපුද්ගල අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල (Bench of Judges) ඉදිරියේ පූර්ණ විභාගයකට ගැනීමට නියමිතව තිබේ.

මීට පෙර අවස්ථාවකදී මෙම පෙත්සම අධිකරණය හමුවේ සලකා බැලූ අවස්ථාවේදී යෝෂිත රාජපක්ෂ මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ප්‍රමුඛ පෙළේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ හෆීල් ෆාරිස් මහතා විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේ ප්‍රබල නීතිමය තර්කයක් මතු කර තිබුණි.

එහිදී ඔහු පෙන්වා දුන්නේ, මෙම මූල්‍ය නඩුවේ සිය සේවා දායකයා වන යෝෂිත රාජපක්ෂ මහතා සමඟ “ඩේසි ෆොරස්ට්” (Daisy Forest) නැමැති ප්‍රසිද්ධ කාන්තාව ද සම විත්තිකාරියක වශයෙන් නම් කර තිබූ බවයි.

කෙසේ වුවද, පසුව නීතිපතිවරයා විසින් ගන්නා ලද තීරණයකට අනුව ඩේසි ෆොරස්ට් නැමැති කාන්තාව අදාළ සියලුම චෝදනාවලින් නිදහස් කිරීමට (Released) පියවර ගෙන තිබුණි.

එවැනි නීතිමය පසුබිමක් පවතිද්දී, අනෙක් සම විත්තිකරු නිදහස් කර තිබියදී, තම සේවා දායකයා වන යෝෂිත රාජපක්ෂ මහතාට පමණක් තනිවම “කුමන්ත්‍රණය කළේය” යන චෝදනාව පවත්වාගෙන යාමට නීතිපතිවරයා උත්සාහ කිරීම ලංකාවේ පවතින පොදු දණ්ඩ නීතියට මුළුමනින්ම පටහැණි සහ නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවක් බව නීතිඥවරයා එදින අධිකරණය හමුවේ දැඩිව තර්ක කළේය.

එහෙත් එම අවස්ථාවේදී නීතිපතිවරයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් කරුණු දැක්වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල් ජනක බණ්ඩාර මහතා නීතිඥ හෆීල් ෆාරිස් මහතාගේ තර්කය මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

එහිදී ඔහු අධිකරණය හමුවේ අවධාරණය කර සිටියේ, මූල්‍ය අපරාධ නඩුකරයකදී අනෙක් විත්තිකරුවන් නිදහස් වුවද, පවතින සාක්ෂි හා කරුණු මත පදනම්ව එක් විත්තිකරුවෙකුට (Single Defendant) වුවද “කුමන්ත්‍රණය” නැමැති සාපරාධී චෝදනාව නීත්‍යානුකූලව පවත්වාගෙන යාමට සහ දඬුවම් පැමිණවීමට පූර්ණ නීතිමය හැකියාවක් පවතින බවයි.

දෙපාර්ශ්වයේම මෙම සංකීර්ණ නීතිමය තර්ක විතර්ක සැලකිල්ලට ගත් අභියාචනාධිකරණය, මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් අවසන් නිශ්චිත තීන්දුවකට එළැඹීම සඳහා අද (16) දිනයේදී පූර්ණ සහ දීර්ඝ විභාගයක් (Full Hearing) පවත්වන බවට මීට පෙර නියෝග කර තිබුණි. ඒ අනුව අද දහවල් කාලයේදී මෙම පෙත්සම විනිසුරු මඩුල්ල ඉදිරියේ කැඳවීමට නියමිතය.

අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) රැඳවුම් භාරයේ පසුවන හිටපු බුද්ධි අධ්‍යක්ෂ සුරේෂ් සලේ මහතාව විවිධ වධ හිංසනයන්ට ලක්කර ඇති බවට ලැබී ඇති බරපතළ පැමිණිල්ල සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් පුළුල් විමර්ශන පවත්වාගෙන යන බව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටියි.

එම කොමිෂන් සභාවේ කොමසාරිස් නිමල් ජී. පුංචිහේවා මහතා මාධ්‍ය වෙත විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් සඳහන් කළේ, මෙම වධහිංසා පැමිණිල්ලට අදාළව අද (16) දිනයේදීත් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකිවයුතු උසස් නිලධාරීන්ගෙන් සහ විමර්ශන කණ්ඩායම්වලින් නිල ප්‍රකාශ ලබාගැනීමේ කටයුතු අඛණ්ඩව සිදුකරන බවයි.

දැනට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ රඳවා තබාගෙන සිටින සුරේෂ් සලේ මහතාව එහිදී විවිධ ශාරීරික හා මානසික වධ හිංසනයන්ට ලක්කර ඇති බවට චෝදනා කරමින් ඔහුගේ ළඟම ඥාතීන් විසින් ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව වෙත පසුගියදා නිල වශයෙන් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර තිබුණි.

එම ඥාති පැමිණිල්ලට අනුව වහාම ක්‍රියාත්මක වූ මානව හිමිකම් කොමිසමේ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක්, සුරේෂ් සලේ මහතාව රඳවා සිටි අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු සිරමැදිරිය වෙත ගොස් එහි භෞතික තත්ත්වය පිළිබඳව විශේෂ සහ හදිසි ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂාවක් (Special inspection) සිදුකර ඇති බව ද වාර්තා වේ.

එම විශේෂ පරීක්ෂාවේදී අනාවරණය වී ඇත්තේ ඔහු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සාමාන්‍ය සිරමැදිරියක රඳවා තබා සිට ඇති බවයි.

කෙසේ වුවද, අදාළ සිරමැදිරිය තුළට මිනිසෙකුට සිටීමට අවශ්‍ය නිසිපරිදි වාතාශ්‍රය (Proper ventilation) නොලැබීම ඇතුළු රැඳවියෙකුගේ අයිතිවාසිකම්වලට අදාළ පොදු මූලික අඩුපාඩු රැසක් එහිදී තමන්ට පැහැදිලිවම නිරීක්ෂණය වූ බව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව නිල වශයෙන් සඳහන් කළේය.

සිරකුටිය තුළ පැවති මෙම බරපතළ මූලික අඩුපාඩු පිළිබඳව සහ රැඳවියාගේ අයිතීන් සුරක්ෂිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ස්ථාන භාර නිලධාරීන් වෙත වහාම දැනුවත් කිරීමට ද මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව පියවර ගෙන තිබේ.

මෙම විමර්ශන ක්‍රියාවලිය තවදුරටත් පුළුල් කරමින්, සුරේෂ් සලේ මහතා රඳවා තිබු සිරමැදිරියට අසන්නයේ පිහිටි අනෙකුත් සිරකුටිවල රඳවා සිටි සෙසු රැඳවූවන්ගෙන් ද කොමිසම විසින් විශේෂ ප්‍රකාශ සටහන් කරගෙන ඇත.

එමෙන්ම, සිද්ධිය වූ අවස්ථාවේ රාජකාරියේ නිරතව සිටි අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන්ගෙන් ද මේ වන විටත් ප්‍රකාශ සටහන් කරගෙන අවසන් බව වැඩිදුරටත් වාර්තා වෙයි.

ඉදිරි දින කිහිපය තුළදීත් මේ සම්බන්ධයෙන් සී.අයි.ඩී. (CID) නිලධාරීන් කිහිපදෙනෙකුගෙන්ම ප්‍රකාශ ලබාගැනීමට නියමිතය.

මේ අතර, කිසියම් රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මේ වන විට රෝහල්ගත කර (Hospitalized) ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටින සුරේෂ් සලේ මහතාට රෝහල තුළදී ලැබෙන වෛද්‍ය පහසුකම් සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳව ද ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව සිය අඛණ්ඩ අවධානය යොමු කර ඇති බව ද සඳහන් වේ.

ශ්‍රාවස්තිපුර, වදාගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි දෙව්රම් වෙහෙර විහාරස්ථානයට අලුයම් කාලයේදී අභිරහස් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු කඩාවැදී, එහි වැඩවසන ප්‍රසිද්ධ හිමිනමක වන රාජංගණයේ සද්ධාරතන හිමියන්ට අමානුෂික ලෙස පහරදී විහාරස්ථානයේ දේපළ සොරකම් කර පළාගොස් ඇති බව අනුරාධපුර පොලිසිය නිල වශයෙන් පවසයි.

පොලිස් විමර්ශනවලට අනුව, සැකකාර පුද්ගලයන් දෙදෙනා විශේෂ මෝටර් රථයකින් විහාරස්ථාන භූමිය වෙත පැමිණ ඇති අතර, පසුව කිසිදු බියකින් තොරව ඍජුවම ආවාස ගෙය (Monks’ residence) තුළට ඇතුළු වී සද්ධාරතන හිමියන් ඉලක්ක කර ගනිමින් මෙම දරුණු ප්‍රහාරය එල්ල කර තිබේ.

එම අවස්ථාවේදී මැර කණ්ඩායම විසින් උන්වහන්සේට දැඩි ලෙස තර්ජනය කර, සද්ධාරතන හිමියන් සතුව තිබූ වටිනා ජංගම දුරකථන දෙකක් (02) සහ ලැප්ටොප් (Laptop) වර්ගයේ පරිගණකයක් ද බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන (Robbed) වාහනයෙන්ම පලාගොස් ඇති බව වාර්තා වේ.

සැකකරුවන් සිදුකළ මෙම දරුණු පහරදීම හේතුවෙන් ශරීරයට බරපතළ තුවාල ලැබූ රාජංගණයේ සද්ධාරතන හිමියන්ව ප්‍රදේශවාසීන්ගේ සහ අනෙකුත් පාර්ශවයන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් වහාම අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහල වෙත ඇතුළත් කර තිබේ.

උන්වහන්සේ මේ වන විට එම රෝහලේ විශේෂ වාට්ටුවක නේවාසිකව (Inward treatment) වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ ප්‍රතිකාර ලබමින් පසුවන බව රෝහල් ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරයි.

විහාරස්ථානයක් තුළ සිදුවූ මෙම සාහසික සිද්ධියට සෘජුවම සම්බන්ධ අදාළ සැකකරුවන් දෙදෙනා කඩිනමින් හඳුනාගෙන අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා අනුරාධපුර පොලිස් ස්ථානයේ විශේෂ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් විසින් මේ වන විට පුළුල් ඉදිරි විමර්ශන කටයුතු (Further investigations) ක්‍රියාත්මක කර ඇත.

ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන දරුණු දේශගුණික විපර්යාසයක් වන ‘එල් නිනෝ’ (El Niño) කාලගුණික තත්ත්වයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉදිරි ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් මාසවලදී ශ්‍රී ලංකාව පුරා මහා ගංවතුර (Floods) තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව නිල වශයෙන් පුරෝකථනය කරයි.

මේ පිළිබඳව විශේෂ අදහස් දැක්වීමක් සිදුකළ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්‍ෂ (අනාවැකි) අජිත් විජේමාන්න මහතා සඳහන් කළේ, වත්මන් සාගර හා වායුගෝලීය ස්වභාවය අනුව මේ වන විට දේශීය මට්ටමින් පවතින්නේ ඉතා දුර්වල මට්ටමක ‘එල් නිනෝ’ තත්ත්වයක් පමණක් බවයි.

කෙසේ වුවද, මෙම තත්ත්වය ඉදිරි මාස කිහිපය තුළදී ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී, ලබන නොවැම්බර් මාසයෙන් පසුව ඉතා ප්‍රබල මෙන්ම අති ප්‍රබල (Strong to Very Strong) ‘එල් නිනෝ’ කාලගුණික තත්ත්වයකට මුළුමනින්ම පරිවර්තනය වනු ඇතැයි දේශීය හා ජාත්‍යන්තර කාලගුණික දර්ශකයන් මඟින් පුරෝකථනය කර ඇති බව ද ඒ මහතා කියා සිටියේය.

මෙහි ඇති භයානකම තත්ත්වය පිළිබඳව රටට පැහැදිලි කරමින් අධ්‍යක්‍ෂවරයා වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේ, ඉදිරි දෙසැම්බර්, ජනවාරි සහ පෙබරවාරි යන කාලසීමාවන් තුළදී පවතින මෙම එල් නිනෝ තත්ත්වය උපරිම මට්ටමට ළඟා වෙමින් “අති ප්‍රබල” තත්ත්වයකට වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව (Probability) සියයට හැටකට වඩා (Over 180°C නැත, 60% කට වඩා) සුවිශාල ලෙස වැඩිවනු ඇති බවයි.

දේශගුණික විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයන්ට අනුව, සාමාන්‍යයෙන් එල් නිනෝ තත්ත්වයන් ඒවායේ පවතින චණ්ඩභාවය සහ බලපෑම මත දුර්වල, මධ්‍යස්ථ, ප්‍රබල සහ ඉතා ප්‍රබල ආදී වශයෙන් ප්‍රධාන කොටස් කිහිපයකට වර්ග කර තිබේ.

මේ සම්බන්ධයෙන් විශේෂ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකළ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා ද තහවුරු කර සිටියේ, දැනට ලංකාව අවට වායුගෝලයේ පවතින්නේ මූලික මට්ටමේ දුර්වල තත්ත්වයක එල් නිනෝ බලපෑමක් වුවද, ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ එය දරුණු ස්වභාවයක් ගත හැකි බැවින් ආපදා කළමනාකරණ අංශ, ගොවි ජනතාව සහ පොදු මහජනතාව මේ පිළිබඳව කල්තියා දැඩි අවධානයකින් හා සූදානමකින් පසුවිය යුතු බවයි.

මෑතකදී මෙරටට බලපෑ දරුණු ‘දිට්වා’ සුළි කුණාටු ආපදා තත්ත්වය (Cyclone Ditva) හේතුවෙන් දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් වූ මෙරට පාසල් පද්ධතිය සහ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය යළි යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ (Educational Recovery) ඉදිරි ප්‍රතිසාධන කටයුතු පිළිබඳව විශේෂ සහ තීරණාත්මක සාකච්ඡාවක් අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය මහත්මිය සහ යුනිසෙෆ් (UNICEF) සංවිධානයේ ජාත්‍යන්තර නිල නියෝජිතයන් පිරිසක් අතර කොළඹ අරලියගහ මන්දිරයේදී (Temple Trees) අද දින අතිසාර්ථක අන්දමින් පැවැත්විණි.

මෙම නිල හමුවේදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම අවධානය යොමු වූයේ සුළි කුණාටු ව්‍යසනයෙන් පසුව මෙරට දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු කඩිනමින් යාවත්කාලීන කිරීම වෙනුවෙන් සකස් කරන ලද විශේෂ නිල වාර්තාවේ ඇතුළත් ප්‍රායෝගික යෝජනාවන් කඩිනමින් බිම් මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳවයි.

මීට අමතරව, පවතින ආපදා තත්ත්වය හේතුවෙන් සෘජුවම බලපෑමට හා හානියට ලක් වූ පාසල් සිසුන් මෙන්ම විනාශ වූ පාසල් ගොඩනැඟිලි වෙනුවෙන් මේ වන විට රජය සහ යුනිසෙෆ් සංවිධානය ඒකාබද්ධව ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන හදිසි ප්‍රතිචාර වැඩසටහනෙහි (Emergency Response Programme) පළමු අදියරේ වත්මන් ප්‍රගතිය (First Phase Progress) මෙහිදී දෙපාර්ශ්වය විසින්ම ඉතා දීර්ඝ ලෙස සමාලෝචනයට ලක් කරන ලදී.

එමෙන්ම, එහි ඉදිරි පියවරයන් සහ ක්‍රියාමාර්ගයන් ක්‍රමවත්ව සිදුකළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව ද මෙහිදී අගමැතිනිය සහ නියෝජිත පිරිස අතර අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම් සිදුවිය.

එමෙන්ම, ආපදාවෙන් අසරණ වූ සහ අවතැන් වූ සමස්ත ලාංකීය දරුවන්ගේ මානසික හා ශාරීරික සුබසාධනය (Child Welfare) උපරිමයෙන් ආරක්ෂා කිරීමත්, ඔවුන්ගේ අඩාල වූ දෛනික අධ්‍යාපන කටයුතු කිසිදු බාධාවකින් තොරව අඛණ්ඩව ඉදිරියටම ගෙන යාම තහවුරු කිරීමත් වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය සහ යුනිසෙෆ් ආයතනය අතර පවතින ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව ඉදිරියේදී තවදුරටත් ඉතා ශක්තිමත් අයුරින් පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳව ද අග්‍රාමාත්‍යවරිය සහ යුනිසෙෆ් නියෝජිත පිරිසගේ සුවිශේෂී අවධානය යොමු විය.

රටේ දරුවන්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන් පැවැත්වුණු මෙම වැදගත් සාකච්ඡා අවස්ථාව සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ යුනිසෙෆ් නිල ප්‍රධාන නියෝජිත එමා බ්‍රිග්හැම් (Emma Brigham) මහත්මිය, එහි නියෝජ්‍ය නියෝජිත බෙගෝනා අරෙලානෝ (Begona Arellano) මහත්මිය ඇතුළු යුනිසෙෆ් සංවිධානයේ මෙරට ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් මෙන්ම අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයේ උසස් නිලධාරීහු පිරිසක් ද නිල වශයෙන් එක්ව සිටියහ.

මෙරට සාමාන්‍ය පොදු ජනතාව වෙනුවෙන් ඉන්ධන සඳහා රජය විසින් ලබා දෙනු ලබන විශේෂ මූල්‍ය සහනාධාරය මෙම ජුනි මාසයෙන් පසුව මුළුමනින්ම අවසන් වන බව ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ (CPC) උසස් ප්‍රධානීහු රජයේ මුදල් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව හමුවේ නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටිති.

පාර්ලිමේන්තු මුදල් කමිටුව හමුවේ සිදුකළ දැඩි ප්‍රශ්න කිරීම් හමුවේ අදහස් දැක්වූ භාණ්ඩාගාර නියෝජ්‍ය ලේකම් ඒ. කේ. සෙනවිරත්න මහතා සඳහන් කළේ, දැනට පවතින ඉන්ධන සහනාධාරය තවදුරටත් වැඩි කිරීම සම්බන්ධයෙන් රජය මෙතෙක් කිසිදු නිල තීරණයක් ගෙන නොමැති බවයි.

එමෙන්ම දැනට ලබා දෙන සහනාධාර සීමාව පවතින්නේ රුපියල් සියයේ (100) සීමාව ඇතුළත පමණක් බව ද ඔහු කියා සිටියේය.

භාණ්ඩාගාර නියෝජ්‍ය ලේකම්වරයා ලබා දුන් මෙම අපැහැදිලි පිළිතුර හමුවේ සිනාමුසු මුහුණින් යුතුව අදහස් දැක්වූ මුදල් කමිටුවේ සභාපති, ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා, “ඔබ හරියට ආඳා වගේ ලිස්සා යනවා” යනුවෙන් සභාවේදී පවසා සිටියේය.

එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ සභාපතිවරයා අනතුරු ඇඟවූයේ, ලෝක වෙළෙඳපොළෙන් මෙරටට තෙල් මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය නිසි පරිදි සහ විද්‍යාත්මකව කළමනාකරණය කිරීමට අපොහොසත් වුවහොත්, ඉන්ධන මිල ගණන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් රට තුළ අත්‍යවශ්‍ය බඩු මිල සහ නිෂ්පාදන වියදම (Production cost) දැඩි ලෙස ඉහළ යනු ඇති බවයි.

තෙල් සහනාධාරය වෙනුවෙන් දැනට රුපියල් බිලියන පනස් හතක (57) සුවිශාල මුදලක් පවතින පසුබිමක, රජය එම මුදල් ජනතාව වෙත ලබා දෙන්නේ කෙසේදැයි ද හර්ෂ ද සිල්වා මහතා මෙහිදී ප්‍රශ්න කළේය.

මෙම මූල්‍ය ගැටලුව පිළිබඳව කරුණු සහිතව පැහැදිලි කළ ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී. ජේ. රාජකරුණා මහතා ප්‍රකාශ කළේ, පවතින ක්‍රමවේදය අනුව ඩීසල් ලීටරයකට රුපියල් සියයක් (100) සහ පැට්‍රල් ලීටරයකට රුපියල් 20 ගණනේ සංස්ථාවට රජයෙන් ලැබෙන බවයි.

මෙම ඉන්ධන සහනාධාරය දීම සැබවින්ම ආරම්භ කළේ පසුගිය අප්‍රේල් මස 01 වැනිදා සිට බව ද ඔහු සිහිපත් කළේය.

එහිදී සංස්ථාවේ මූල්‍ය තත්ත්වය විස්තර කරමින් සභාපතිවරයා කියා සිටියේ, අප්‍රේල් මාසය වනවිට ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 129 ක අලාභයක් පැවති බවත්, ඒ වෙනුවෙන් මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් රුපියල් 100 ක මුදලක් ලැබෙන බවත්ය.

එවිට සංස්ථාවට ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 29 ක ශුද්ධ පාඩුවක් පවතින නමුත්, මෙරට පිරිපහදුවේ (Refinery) ලාභය ද සමඟ ගණනය කිරීමේදී ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට අවසාන වශයෙන් බරපතළ පාඩුවක් නොමැතිව ඉදිරියට යා හැකි බව රාජකරුණා මහතා විශ්වාසය පළ කළේය.

මෙහිදී නැවත වරක් අදහස් දැක්වූ මුදල් කමිටුවේ සභාපතිවරයා, “සහනාධාරය ඉවර වුණොත් ජුනි මාසයෙන් පස්සෙ රජයෙන් නැවත සල්ලි දෙන්නෙ නැති බව නේද ඔය කියන්නේ? එහෙම දෙනව නම් ඉදිරියේදී ඒ සල්ලි දෙන්න වෙන්නේ ‘අස්වැසුම’ (Aswasuma) සුභසාධන වැඩසටහන හරහා පමණයි” යනුවෙන් පැවසීය.

එමෙන්ම “අස්වැසුම ප්‍රතිපාදන වැඩි කර ගැනීමේ හැකියාවක් තිබෙනවාද? රජයට අවශ්‍ය වුණොත් පාර්ලිමේන්තුවට අයවැය පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවක් (Supplementary Estimate) ඉදිරිපත් කරලා ඒක කරගන්න පුළුවන්.

විපක්ෂය විදිහට අපි ඒකට කිසිසේත්ම විරුද්ධ වෙන්නේ නැහැ. හැබැයි මේ නිසා රටේ පොදු නිෂ්පාදන වියදම වැඩි වෙන්න ඉඩ තියෙනවා” යැයි ද හර්ෂ ද සිල්වා මහතා පෙන්වා දුන්නේය.

මුදල් කමිටු සභාපතිවරයාගේ මෙම ප්‍රායෝගික යෝජනාවට ප්‍රතිචාර දක්වමින් එතැන සිටි ජාතික අයවැය දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් ජූඩ් නිලූක්ෂාන් මහතා සඳහන් කළේ, අස්වැසුම හරහා එම සහන දීමනාව ලබා දීම පිළිබඳව රජයට ඉදිරියේදී සලකා බැලිය හැකි බවයි.

රටේ අනාගත තෙල් මිල තීරණය කරන මෙම තීරණාත්මක තොරතුරු රැස අනාවරණය වූයේ, රජයේ මුදල් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව පසුගියදා පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයේදී විශේෂ අයුරින් රැස්වූ අවස්ථාවේදීය.

වත්මන් රජය මෙරට පාලන බලයට පැමිණීමෙන් අනතුරුව ගත වූ කාලසීමාව තුළදී පමණක් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1,854 කට අධික (Over USD 1,854 Million) දැවැන්ත විදේශ ණය මුදලක් ලබාගෙන ඇති බව නිල වශයෙන් අනාවරණය වී තිබේ.

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දයාසිරි ජයසේකර මහතා විසින් සභාවේදී සිදුකරන ලද විශේෂ විමසීමකට පිළිතුරු දෙමින්, මුදල් ක්‍රම සම්පාදන හා ආර්ථික කටයුතු අමාත්‍යංශය විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී මෙම තොරතුරු ප්‍රසිද්ධියට පත් කර ඇත.

නිල වාර්තාවලට අනුව, පසුගිය 2024 වසරේ පැවැත්වුණු ජනාධිපතිවරණයේ සිට මේ වසරේ (2026) මැයි මස 05 වන දින දක්වා වූ කාලය ඇතුළත, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලෙන් (IMF) ලබාගත් ප්‍රතිපාදන හැර වෙනත් පාර්ශ්වයන්ගෙන් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1,854.77 ක මුදලක් රජය විසින් මෙලෙස ණය වශයෙන් ලබාගෙන තිබේ.

කෙසේ වුවද, මෙම සියලුම ණය මුදල් ලබාගෙන ඇත්තේ වත්මන් රජය බලයට පත්වීමට පෙර, එනම් පසුගිය ජනාධිපතිවරණයට ප්‍රථමයෙන් මෙරට ගිවිසුම් ගත වී තිබූ සුවිශේෂී සංවර්ධන ව්‍යාපෘති 18 කට (18 Projects) අදාළව වන අතර, ඊට ජාත්‍යන්තර බහුපාර්ශ්වික ණය සහ ද්වීපාර්ශ්වික ණය (Multilateral and Bilateral Loans) යන අංශ ද්විත්වයම ඇතුළත් වන බව අමාත්‍යාංශය පෙන්වා දෙයි.

මෙම ණය මුදල් ප්‍රධාන වශයෙන්ම ජපානය, දකුණු කොරියාව, සෞදි අරාබිය, නෙදර්ලන්තය සහ ඉන්දියාව යන සංවර්ධිත රාජ්‍යයන්ගෙන් ලබාගෙන ඇති බව ද සඳහන් වේ.

මේ අතර, ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට සමස්තයක් ලෙස අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 102.02 ක (USD 102.02 Billion) යෝධ ණය කන්දරාවකට මැදි වී ඇති බව මුදල් සහ ක්‍රමසම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්යය අනිල් ජයන්ත මහතා ද පසුගියදා පාර්ලිමේන්තු සභාව අමතමින් නිල වශයෙන් තහවුරු කළේය.

කෙසේ වෙතත්, විපක්ෂයෙන් එල්ල වන මෙම ණය චෝදනා හමුවේ අදහස් දක්වමින් ග්‍රාමීය සංවර්ධන, සමාජ ආරක්ෂණ සහ ප්‍රජා සවිබලගැන්වීම් අමාත්‍ය උපාලි පන්නිලගේ මහතා සඳහන් කළේ, විවිධ අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද රට තුළ පැහැදිලි ආර්ථික සංවර්ධනයක් සහ ස්ථාවරත්වයක් ළඟා කරගැනීමට වත්මන් රජය මේ වන විට මුළුමනින්ම සමත්ව ඇති බවයි.

නමුත් රජයේ මෙම ප්‍රකාශ මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, පසුගියදා පැවැත්වුණු එක්සත් ජාතික පක්ෂ (UNP) මධ්‍යම කෘෘත්‍යාධිකාරී මණ්ඩල රැස්වීමේදී විශේෂ අදහස් දැක්වීමක් සිදුකළ හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා බරපතළ අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කළේය.

එහිදී ඔහු කියා සිටියේ, වත්මන් ආණ්ඩුවේ දුර්වල ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් මෙරට ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටෙන ආකාරය තව නොබෝ කාලයකින් (තව ටික කාලයකින්) සමස්ත ජනතාවටම සියැසින් දැක ගැනීමට හැකිවනු ඇති බවයි.

වත්මන් රජය සහ රටේ ආර්ථිකය මේ වන විට සෑම ක්ෂේත්‍රයකින්ම සහ සෑම පැත්තකින්ම දැඩි ලෙස සිරවී (Trapped) අර්බුදයකට ලක්ව ඇති බව ද හිටපු ජනාධිපතිවරයා එහිදී වැඩිදුරටත් අවධාරණය කර සිටියේය.