සමස්ත ලෝකයේම අවධානය දිනාගත් ‘ආටිමිස් 3’ (Artemis III) චන්ද්‍ර මෙහෙයුම යටතේ සඳ බලා යාමට සුදුසුකම් ලැබූ සුවිශේෂී ගගනගාමීන් සිවුදෙනා (04) සහ අතිරේක ගගනගාමියා කවුරුන්ද යන්න නිල වශයෙන් හඳුන්වා දීම ඊයේ (9) ඇමරිකාවේ නාසා (NASA) ආයතනය විසින් සිදුකරනු ලැබීය.

මෙම නිවේදනයත් සමඟින් නාසා ආයතනය සිය මීළඟ දැවැන්ත අභ්‍යවකාශ ජයග්‍රහණය වෙනුවෙන් තැබූ තීරණාත්මක පියවරක් සනිටුහන් කර ඇත.

නාසා ආයතනය ප්‍රකාශ කළ පරිදි, මෙම සුවිශේෂී මෙහෙයුමේ සමස්ත අණදෙන නිලධාරියා (Commander) ලෙස කටයුතු කිරීමේ භාග්‍යය හිමිකරගෙන ඇත්තේ නාසා හි අත්දැකීම් බහුල ගගනගාමියෙකු වන රැන්ඩි බ්‍රෙස්නික් (Randy Bresnik) මහතාය.

එමෙන්ම, යානයේ ප්‍රධාන නියමුවා (Pilot) ලෙස යුරෝපීය අභ්‍යවකාශ ඒජන්සිය (ESA) නියෝජනය කරමින් ලූකා පර්මිතානෝ (Luca Parmitano) මහතා කටයුතු කිරීමට නියමිතව ඇත.

මීට අමතරව, මෙම චන්ද්‍ර සංචාරය සඳහා මෙහෙයුම් විශේෂඥයන් (Mission Specialists) ලෙස නාසා ආයතනයේ ෆ්‍රෑන්ක් රුබියෝ (Frank Rubio) සහ ඇන්ඩ්‍රේ ඩග්ලස් (Andre Douglas) යන මහත්වරුන් එක්වන අතර, කිසියම් හදිසි අවස්ථාවකදී භාවිත කිරීම සඳහා අතිරේක (Backup) ගගනගාමියෙකු ලෙස බොබ් හයින්ස් (Bob Hines) මහතාව ද නම් කර තිබේ.

විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි මෙම බලාපොරොත්තු සහගත ‘ආටිමිස් 3’ චන්ද්‍ර මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත්තේ 2027 වසරේ අවසාන භාගයේදීය.

මෙවර මෙහෙයුමේදී ද ගගනගාමීන් සෘජුවම සඳ මතට පය තැබීමක් හෝ ගොඩබෑමක් (Moon Landing) සිදු නොකරන නමුත්, පෘථිවියේ සහ චන්ද්‍රයාගේ කක්ෂයන් (Orbits) තුළ රැඳී සිටිමින් අනාගත අභ්‍යවකාශ ගමන් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන තාක්ෂණික මෙහෙයුම් රැසක් සජීවීව පරීක්ෂාවට ලක් කිරීමට නියමිතව ඇත.

එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම අභ්‍යවකාශ යානා එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීමේ සංකීර්ණ ක්‍රියාවලීන් (Docking procedures) මෙන්ම, ඉදිරියේදී සඳට ගගනගාමීන් ගොඩබැමේදී සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත මානව ගොඩබැමීමේ පද්ධති (Human Landing Systems) විධිමත්ව හා ප්‍රායෝගිකව පරීක්ෂා කිරීම මෙම මෙහෙයුමේ මූලිකම සහ ප්‍රධානතම අරමුණ වෙයි.

ලෝක ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට සඳ මතට පිරිමියකු සහ ගැහැනියක සැබවින්ම ගොඩබෑම සිදුකිරීමට නාසා ආයතනය සැලසුම් කර ඇත්තේ මීළඟට ක්‍රියාත්මක වන ‘ආටිමිස් 4’ (Artemis IV) චන්ද්‍ර මෙහෙයුමේදීය.

ඉන් අනතුරුව, මානව ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින් සඳ මතුපිට ස්ථිර මිනිස් නවාතැන්පොළක් (Lunar Base) ඉදිකිරීමට ද නාසා ආයතනය දැනටමත් මූලික සැලසුම් සකස් කර අවසන්ය.

කෙසේ වුවද, එම සියලුම ඉදිරි දැවැන්ත අභ්‍යවකාශ ව්‍යාපෘතීන්හි සාර්ථකත්වය මුළුමනින්ම තීරණය වන්නේ, 2027 වසරේදී ගගනගාමීන් සිවුදෙනා සමඟින් දියත් වීමට නියමිත මෙම ‘ආටිමිස් 3’ මෙහෙයුම ලබන සාර්ථකත්වය සහ එහි ප්‍රතිඵල මත පදනම්ව බව නාසා ආයතනය වැඩිදුරටත් අවධාරණය කරයි.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) යටතේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) භාරයේ රැඳවුම් නියෝග මත තබාගෙන සිටින, රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු ප්‍රධානී සුරේෂ් සලේ මහතාව විශේෂඥ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් (Medical Board) වෙත ඉදිරිපත් කර සවිස්තරාත්මක සෞඛ්‍ය වාර්තාවක් කැඳවන ලෙස සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත නියෝගයක් නිකුත් කරන්නැයි නීතිපතිවරයා විසින් කරන ලද විශේෂ ඉල්ලීමට අදාළ නිල අධිකරණ නියෝගය අද (10) ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතව තිබේ.

සුරේෂ් සලේ මහතා වෙනුවෙන් අධිකරණය හමුවට ඉදිරිපත් කරන ලද විශේෂ මෝසමක් පසුගිය 04 වන දින කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හමුවේ දීර්ඝ ලෙස සලකා බැලීමෙන් අනතුරුව, ඊට අදාළ මෙම තීරණාත්මක අධිකරණ නියෝගය අද දින ප්‍රකාශ කිරීමට නියමිත බව වාර්තා වේ.

ආහාර සහ දියර වර්ග පවා වර්ජනය කරමින් සලේ මහතා සිදුකරන උපවාසය හේතුවෙන් ඔහුගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය දැඩි ලෙස පිරිහී ඇති පසුබිමක, මෙම වෛද්‍ය මණ්ඩල වාර්තාව කැඳවීමේ නියෝගය අතිශය වැදගත් වනු ඇත.

මේ අතර, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව තුළදී සුරේෂ් සලේ මහතාට අමානුෂික සහ කෲර අයුරින් සලකන බවට චෝදනා කරමින්, ඊට එරෙහිව විපක්ෂයේ දේශපාලන කණ්ඩායම් සහ සිවිල් සංවිධාන ඒකාබද්ධව ආරම්භ කළ විශේෂ සත්‍යග්‍රහ ව්‍යාපාරය තවදුරටත් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වේ.

මෙම විරෝධතාවයට සහ සත්‍යග්‍රහයට එක්ව සිටින විශාල පිරිසක් ඊයේ (09) රාත්‍රී කාලයේදී ද කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානය ආසන්නයේ රැඳී සිටිමින්, එහිම රැය පහන් කරමින් සිය දැඩි විරෝධය පළ කිරීමට පියවර ගෙන තිබුණි.

පසුගිය සඳුදා දිනයේදී නිල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලද මෙම විශේෂ මහජන සත්‍යග්‍රහ ව්‍යාපාරයේ තෙවන දිනය (3rd Day) ලෙස අද (10) දිනය සනිටුහන් වේ.

භාණ්ඩ හා සේවා අපනයන ඉපැයීම් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ඒමේ රීති මාලාව තවදුරටත් කාලීන අවශ්‍යතාවයන්ට ගැළපෙන සේ සංශෝධනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති සහ මුදල් මණ්ඩලයේ (පාලක මණ්ඩලයේ) සභාපති ආචාර්ය පී. නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා විසින් අංක 2492/10 දරන විශේෂ අතිවිශේෂ ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කර තිබේ.

“2026 අංක 02 දරන අපනයන ඉපැයීම් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ඒමේ රීති” ලෙස නිල වශයෙන් හැඳින්වෙන මෙම නව මූල්‍ය රෙගුලාසි, ඉදිරියේදී පාර්ලිමේන්තුව විසින් විවාදයට ගෙන අනුමත කරනු ලබන දිනයේ සිට මෙරට තුළ නිල වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වීමට සැලසුම් කර ඇත.

මෙම නව පියවර හරහා 2024 ජුලි මස 01 දිනැති ගැසට් පත්‍රයේ මුලින්ම ප්‍රකාශයට පත් කර තිබූ මූලික රීති මාලාවේ 4 වන සහ 6 වන රීතීන් මුළුමනින්ම අවලංගු කර, ඒ වෙනුවට නව විධිවිධාන ආදේශ කිරීමට මහ බැංකුව කටයුතු කර තිබේ.

මෙම නවතම මූල්‍ය සංශෝධනයට අනුව, ඕනෑම මාසයක් ඇතුළත භාණ්ඩ අපනයනකරුවන් විසින් මෙරටට ගෙන්වා ගනු ලබන සමස්ත අපනයන ආදායම්, මහ බැංකුව විසින් නිල වශයෙන් අවසර ලබා දී ඇති විශේෂිත ගෙවීම් හයක් සඳහා පමණක් භාවිත කළ යුතු වේ.

එලෙස අවසරලත් ගෙවීම් සිදු කිරීමෙන් අනතුරුව ව්‍යාපාරික ගිණුම්වල ඉතිරි වන සියලුම විදේශ විනිමය ශේෂයන්, ඊළඟට එළැඹෙන මාසයේ 10 වන දින හෝ ඊට ප්‍රථම අනිවාර්යයෙන්ම බලයලත් වාණිජ බැංකුවක් හරහා ශ්‍රී ලංකා රුපියල් (LKR) බවට පරිවර්තනය කළ යුතු බවට දැඩි නියෝගයක් පනවා ඇත.

මෙම රෙගුලාසි යටතේ අපනයනකරුවන්ට විදේශ විනිමයෙන් ගෙවීම් කිරීමට අවසර හිමිවන ප්‍රධාන අංශ සය මෙසේය. පළමුවැන්න, එක් මසක ඉදිරි වගකීම් ද ඇතුළත් වන පරිදි අදාළ අපනයන ව්‍යාපාරයේ ධාවන කටයුතුවලට සෘජුවම සම්බන්ධ වන සියලුම ජංගම ගනුදෙනු සඳහා වන ගෙවීම්ය.

දෙවැන්න, විදේශ විනිමය පනත හෝ බැංකු පනත යටතේ මහ බැංකු විධානවලට අනුකූලව, භාණ්ඩ අපනයනකරුවන් විසින් විදේශ මුදලින් ලබාගෙන ඇති ණය සහ ඒවායේ මාසික වාරික පියවීම් සඳහා වන වියදම්ය.

තෙවැන්න, අනේවාසික ආයෝජකයින් වෙනුවෙන් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති නිල ලාභාංශ ගෙවීම් (Dividends) සහ මෙරට අපනයන ව්‍යාපාරවල සේවය කරන විදේශීය ජාතිකයන් හෝ ද්විත්ව පුරවැසිභාවය හිමි ප්‍රවාසික සේවකයන්ගේ මාසික වැටුප් විදේශ මුදලින් ගෙවීම් කිරීමයි.

සිව්වැන්න, අදාළ අපනයන ව්‍යාපාරයේ ප්‍රවර්ධන හා සංචාරක අරමුණු වෙනුවෙන් විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටු ලබා ගැනීම් හෝ කාඩ්පත් අරමුදල් කිරීම් සඳහා වන වියදම්ය.

පස්වැන්න, ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නිල වශයෙන් නිකුත් කරනු ලබන, විදේශ මුදල්වලින් නම් කරන ලද ණය සුරැකුම්පත්වල (Treasury Bonds) ආයෝජනය කිරීම සඳහා, අදාළ අපනයන ආදායමෙන් 10%ක උපරිම ප්‍රතිශතයක් දක්වා සිදු කරන ගෙවීම්ය.

අවසාන වශයෙන්, විදේශ විනිමය පනතේ ප්‍රතිපාදන ප්‍රකාරව විදේශ මුදලින් ගෙවිය යුතු වගකීම් පවතින, දේශීය චක්‍ර භාණ්ඩ හා සේවා අපනයනකරුවන්ට (Indirect Exporters) සිදු කරනු ලබන අවසරලත් ගෙවීම් මේ යටතට ඇතුළත් වේ.

මීට අමතරව, අදාළ ගැසට් පත්‍රයේ 6 වන රීතියට සිදු කර ඇති විශේෂ සංශෝධනය මඟින් චක්‍ර භාණ්ඩ හා සේවා අපනයනකරුවන් ද දැඩි නියාමනයකට ලක් කර ඇත.

ඒ අනුව, අපනයන ඉපැයීම්වලින් සෘජුවම විදේශ මුදල් ගෙවීම් ලබන සෑම චක්‍ර භාණ්ඩ හා සේවා අපනයනකරුවෙකුම, තමන්ට ලැබෙන ආදායම්වලින් ඉහත සඳහන් කළ පළමු කරුණේ සිට පස්වන කරුණ දක්වා වූ අවසරලත් ගෙවීම් පියවා ගැනීමෙන් අනතුරුව, සිය ගිණුම්වල ඉතිරි වන සමස්ත විදේශ විනිමය ශේෂයම එළැඹෙන මාසයේ 10 වන දින හෝ ඊට පෙර අනිවාර්යයෙන්ම ශ්‍රී ලංකා රුපියල් බවට පරිවර්තනය කළ යුතු බව මහ බැංකුව අවධාරණය කරයි.

රජය සහ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මෙම දැඩි පියවර ගැනීමට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ මෙරට වාණිජ බැංකු පද්ධතිය තුළ පවතින විදේශ විනිමය ද්‍රවශීලතාව (Foreign Exchange Liquidity) තවදුරටත් ඉහළ නැංවීමත්, අපනයන ක්ෂේත්‍රයේ මූල්‍ය විනය සහ විනිවිදභාවය උපරිම මට්ටමකින් ශක්තිමත් කිරීමත්ය

කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන ප්‍රදේශ කිහිපයක් සඳහා හෙට (10) වැනිදා පැය දහයක (10) කාලයක් පුරා ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ජල සැපයුම මුළුමනින්ම අත්හිටුවීමට පියවර ගන්නා බව ජාතික ජල සම්පාදන සහ ජලාපවහන මණ්ඩලය (NWSDB) නිල වශයෙන් දැනුම් දෙයි.

ජල සම්පාදන මණ්ඩලය සඳහන් කරන පරිදි හෙට දිනයේදී මෙම හදිසි ජල කප්පාදුවට සෘජුවම ලක්වන්නේ කළුතර, වාද්දුව, මතුගම, බේරුවල, අළුත්ගම සහ පයාගල යන ප්‍රදේශයන්ය. අදාළ ප්‍රදේශ සඳහා හෙට පෙරවරු 8.30 සිට පස්වරු 6.30 දක්වා කාලය තුළ ජල සැපයුම අත්හිටුවීමට නියමිතය.

මෙලෙස දීර්ඝ වේලාවක් පුරා ජල සැපයුම අත්හිටුවීමට සිදුව ඇත්තේ, අදාළ ප්‍රදේශවලට ප්‍රධාන වශයෙන්ම ජලය පිරිපහදු කර බෙදාහරිනු ලබන “කෙත්හේන ජල පවිත්‍රාගාරය” (Kethhena Water Treatment Plant) වෙත ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය මඟින් සැපයෙන විදුලි බලය අත්‍යවශ්‍ය නඩත්තු කටයුත්තක් හේතුවෙන් තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට තීරණය කර තිබීම නිසා බව ජල සම්පාදන මණ්ඩලය වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.

මේ හේතුවෙන් ජල කප්පාදුව සිදුවන ප්‍රදේශවල වෙසෙන ජනතාවට තමන්ගේ අත්‍යවශ්‍ය දෛනික අවශ්‍යතා සඳහා අවශ්‍ය වන ජල ප්‍රමාණය කල්තියා සුරක්ෂිතව ගබඩා කර තබා ගන්නා ලෙස ද ජාතික ජල සම්පාදන සහ ජලාපවහන මණ්ඩලය කාරුණිකව මතක් කර සිටියි.

පාස්කු ඉරුදින ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය සම්බන්ධ විමර්ශන රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ සුරේෂ් සලේ මහතාගෙන් ඔබ්බට ඉහළට ගෙන ගියහොත් එහි නියම මහ මොළකරු කවුරුන්ද යන්න නිශ්චිතවම හමුවන බව අධිකරණ හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය නීතීඥ හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී අවධාරණය කළේය.

හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට පැනවූ විශේෂ විදේශ ගමන් තහනමත් (Travel Ban) සමඟ වත්මන් විපක්ෂයේ කණ්ඩායම් දැඩි ලෙස කලබලයට පත්ව “රත් වී” ඇති බව ද අමාත්‍යවරයා මෙහිදී සිනාසෙමින් කියා සිටියේය.

පාර්ලිමේන්තුව අමතමින් වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දුන්නේ, සුරේෂ් සලේ මහතා මීට පෙර ද දින අනූවක (90) කාලයක් රැඳවුම් භාරයේ පසුවූ වුවත් එදා කිසිවෙකුත් ඒ පිළිබඳව කෙඳිරි නොගෑ බවයි.

කෙසේ වුවද, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට විදේශ ගමන් තහනමක් අධිකරණයෙන් ලබාගත් සැනින් විපක්ෂය හදිසියේම අඳෝනා තබන්නට පටන් ගෙන ඇති බවත්, මෙම කෑගැසීම සලේ මහතාට ඇති ආදරයක් නිසා නොව, කෙසේ හෝ මෙම විමර්ශනය සලේ මහතාගේ මට්ටමින් නවතා ගැනීමට ඔවුන්ට ඇති වුවමනාව නිසා බවත් හෙතෙම චෝදනා කළේය.

මෙම විමර්ශන මීට වඩා ඉහළට ගියහොත් සැබෑ මහ මොළකරු කොටුවන බව ඔවුන් හොඳින්ම දන්නා බව ද අමාත්‍යවරයා පැවසීය.

වත්මන් රජයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳව අදහස් දැක්වූ නීතීඥ හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා කියා සිටියේ, තම ආණ්ඩුව කිසිසේත්ම ජනතාවගේ භාෂණයේ නිදහස මර්දනය නොකරන අතර, අතීතයේ මෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ගිනි තැබීමට කටයුතු කරන්නේ ද නැති බවයි.

එමෙන්ම, මෙතෙක් දැඩි විවේචනයට ලක්වූ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) මුළුමනින්ම අහෝසි කර, ඉදිරි මාස දෙක ඇතුළත නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පනතක් පාර්ලිමේන්තුවට හඳුන්වා දෙන බවත්, මේ රටේ උතුරට මෙන්ම දකුණට ද නීතිය එක හා සමානව ක්‍රියාත්මක වන බවත් ඔහු තහවුරු කළේය.

විනිසුරුවරුන් ස්ථාන මාරු කිරීම් සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි කළ අමාත්‍යවරයා, ඒ සඳහා විධායකය හෝ ආණ්ඩුව කිසිසේත් මැදිහත් නොවන බවත්, එය සම්පූර්ණයෙන්ම ව්‍යවස්ථාපිතව ස්ථාපිත කර ඇති අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව (JSC) මඟින් ස්වාධීනව සිදුකරන්නක් බවත් පෙන්වා දුන්නේය.

අවසාන වශයෙන් අමාත්‍යවරයා කියා සිටියේ, පාස්කු ඉරුදින ප්‍රහාරයෙන් පීඩාවට පත් වින්දිතයන් වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉටු කරන බවට ජාතික ජන බලවේගය (NPP) මැතිවරණ සමයේදී ජනතාවට පොරොන්දු වූ බවයි.

ඒ අනුව, කිසිදු පුද්ගල තරාතිරමක බේදයකින් තොරව, නිවැරදි සාක්ෂි පදනම් කරගනිමින් සියලුම වරදකරුවන් අධිකරණය හමුවට යොමු කර වින්දිතයින්ට උපරිම යුක්තිය ඉටු කිරීමට රජය බැඳී සිටී.

ජනතාව විශාල බහුතරයකින් පත්කළ වත්මන් ආණ්ඩුව, ජනතාවට දුන් පොරොන්දු අකුරටම ඉටු කරන සැබෑ මහජන ආණ්ඩුවක් බැවින් ඒ පිළිබඳව සමස්ත රටවැසියාටම නිසැකවම සතුටු විය හැකි බව ද අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා වැඩිදුරටත් මතක් කර සිටියේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ සිය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සේවා කාලය සාර්ථකව නිම කර මෙරටින් නික්ම යාමට නියමිත, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහකොමසාරිස් ආචාර්ය සත්‍යන්ජල් පාණ්ඩේ (Dr. Satyanjal Pandey) මහතා අද (09) ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේදී විශේෂ නිල හමුවකට එක්විය.

එහිදී ඒ මහතා ආරක්ෂක ලේකම් එයාර් වයිස් මාර්ෂල් සම්පත් තුයියකොන්තා (විශ්‍රාමික) මහතා හමු වී සමුගැනීමේ සාකච්ඡාවක නිරත විය.

මෙම සමුගැනීමේ නිල හමුව අතිශය සුහදශීලී මට්ටමින් පැවැත්වුණු අතර, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර දශක ගණනාවක සිට පවතින දිගුකාලීන, ඓතිහාසික හා මිත්‍රශීලී සබඳතා පිළිබඳව ආරක්ෂක ලේකම්වරයා සහ ආචාර්ය පාණ්ඩේ මහතා මෙහිදී අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අදහස් හුවමාරු කර ගත්හ. දෙරටේ ආරක්ෂක කලාපීය සහයෝගීතාවය මෙන්ම ඉදිරි ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙලවල් පිළිබඳව ද මෙහිදී කෙටි අවධානයක් යොමු කෙරිණි.

ආචාර්ය සත්‍යන්ජල් පාණ්ඩේ මහතා මෙරට ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහකොමසාරිස්වරයා ලෙස කටයුතු කළ සිය නිල ධූර කාලය තුළ, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර ද්විපාර්ශ්වික (Bilateral relations) සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා තවදුරටත් උපරිම අයුරින් ශක්තිමත් කිරීම වෙනුවෙන් දැක්වූ සුවිශේෂී දායකත්වය සහ කැපවීම ආරක්ෂක ලේකම්වරයාගේ ඉහළ ඇගයීමට ලක් විය.

සාකච්ඡාව අවසානයේ ආරක්ෂක ලේකම් සම්පත් තුයියකොන්තා මහතා විසින් මෙරටින් නික්ම යන නියෝජ්‍ය මහකොමසාරිස්වරයාගේ ඉදිරි රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ජීවිතය සහ අනාගත කටයුතු සර්වප්‍රකාරයෙන්ම සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා සිය උණුසුම් සුබ පැතුම් ද පිරිනමන ලදී.

සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශය මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද තෙදින විශේෂ ඩෙංගු මදුරු මර්දන ජාතික වැඩසටහන ඊයේ (08) දිනයේදී සාර්ථකව ආරම්භ විය.

දිවයිනේ දිස්ත්‍රික්ක 14ක් පුරා විහිදුණු සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී (MOH) කොට්ඨාස 72ක් කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන මෙම විශේෂ ජාතික වැඩසටහන එළඹෙන 10 වැනිදා දක්වා අඛණ්ඩව පැවැත්වීමට නියමිත අතර අද (09) එහි දෙවන දිනයයි.

මෙම වැඩසටහනේ පළමු දිනය වූ ඊයේ දිනය තුළ පමණක් සිදුකරන ලද ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂාවන් සහ වැටලීම්වල ප්‍රගතිය පිළිබඳව ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකය විසින් මේ වන විට සවිස්තරාත්මක නිල වාර්තාවක් නිකුත් කර තිබේ.

එම වාර්තාවේ දත්තවලට අනුව ඊයේ දිනය තුළ පමණක් දිවයින පුරා පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇති සමස්ත පරිශ්‍ර සංඛ්‍යාව 31,196කි.

ඉන් ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවිය හැකි මට්ටමේ අතිශය අවදානම් ස්ථාන සහිත පරිශ්‍ර 8,121ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඩෙංගු මදුරු කීටයන් සජීවීව සිටි පරිශ්‍ර 2,097ක් ද ඒ අතරින් හඳුනාගැනීමට සෞඛ්‍ය නිලධාරීන් සමත්ව ඇත.

මෙහිදී පාරිසරික රෙගුලාසි කඩ කරමින් මදුරුවන් බෝවන ලෙස පරිශ්‍ර පවත්වාගෙන ගිය පුද්ගලයන් වෙත නිවේදන 1,165ක් නිකුත් කර ඇති අතර, අදාළ නිලධාරීන් විසින් 789 දෙනෙකුට එරෙහිව සෘජුවම නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට ද කටයුතු කර තිබේ.

මෙම වැටලීම්වලදී විවිධ ආයතන වර්ගීකරණයන් යටතේ දත්ත වාර්තා කර ඇති අතර, ඒ අනුව පරීක්ෂාවට ලක් කළ නිවාස පරිශ්‍ර 28,230ක් අතුරින් මදුරුවන් බෝවීමේ අවදානම් පරිශ්‍ර 7,088ක් සහ පරිශ්‍ර 1,760ක ඩෙංගු මදුරු කීටයන් හමු වී ඇති අතර එහිදී නිවාස හිමියන් 657කට නඩු පවරා ඇත.

රාජ්‍ය ආයතන 189ක් පරීක්ෂා කිරීමේදී ඉන් ආයතන 50කම ඩෙංගු මදුරු කීටයන් හමු වී ඇති අතර තවත් අවදානම් ස්ථාන 70ක් හඳුනාගෙන තිබේ.

මීට අමතරව පරීක්ෂාවට ලක් කළ ආගමික ස්ථාන 96ක් අතරින් ස්ථාන 18කම මදුරු කීටයන් හමු වී ඇති අතර එහි තිබූ අවදානම් ස්ථාන සංඛ්‍යාව 42කි.

එමෙන්ම ඊයේ දිනය තුළ කර්මාන්තශාලා පරිශ්‍ර 77ක් ද පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇති අතර ඉන් කර්මාන්තශාලා 17ක ඩෙංගු මදුරු කීටයන් හමු වී ඇත.

ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකය නිකුත් කළ වාර්තාවේ දත්ත මඟින් විශේෂයෙන්ම පෙන්වා දෙන්නේ පාසල් සහ ඉදිකිරීම් බිම් (Construction Sites) වැනි ස්ථානවල ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවීමේ ප්‍රවණතාව ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින බවයි.

ඒ අනුව ඊයේ දිනය තුළ දිවයිනේ පාසල් 56ක් පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇති අතර ඉන් 31%කම ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවිය හැකි අවදානම් ස්ථාන හඳුනාගෙන ඇති අතර පාසල් 07කින් ඩෙංගු මදුරු කීටයන් සජීවීව හමුවී තිබේ.

එමෙන්ම ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයට අයත් පරිශ්‍ර 178ක සිදුකළ පරීක්ෂාවලදී ඉන් ස්ථාන 93කම මදුරුවන් බෝවීමේ හැකියාව පවතින බව තහවුරු වූ අතර, ස්ථාන 41ක ඩෙංගු මදුරු කීටයන් හමු වීම නිසා ඉන් පරිශ්‍ර 24කට එරෙහිව වහාම නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට නිලධාරීන් පියවර ගෙන ඇත.

පාසල් සහ ඉදිකිරීම් බිම් ඇතුළු පොදු ස්ථානවල පවතින මෙම අතිශය අවදානම් සහගත තත්ත්වය සලකා බලා, තමන් ජීවත්වන සහ සේවය කරන අවට පරිසරය නිරන්තරයෙන් පිරිසිදුව තබා ගැනීමටත්, මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන මුළුමනින්ම විනාශ කිරීමටත් දැඩි වගකීමකින් යුතුව කටයුතු කරන ලෙස සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශය සමස්ත මහජනතාවගෙන් කාරුණිකව ඉල්ලා සිටියි.

එමෙන්ම දැනට රට පුරා ක්‍රියාත්මක වන මෙම තෙදින ඩෙංගු මදුරු මර්දන ජාතික වැඩසටහන සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා සෞඛ්‍ය නිලධාරීන් වෙත හැකි උපරිම සහයෝගය ලබාදෙන ලෙස ද රජය වැඩිදුරටත් ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටී.

ඉදිරි කාලසීමාව තුළ ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රබල ලෙස ඇති විය හැකි ‘එල්-නිනෝ’ (El-Niño) දේශගුණික තත්ත්වය හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවට එල්ල විය හැකි අහිතකර බලපෑම් කල්තියා කළමනාකරණය කර ගැනීම සහ ඒ සඳහා වන පූර්ව සූදානම විධිමත් කිරීම වෙනුවෙන් ආහාර ප්‍රතිපත්ති සහ සුරක්ෂිතතා කමිටුවේ විශේෂ රැස්වීමක් ඊයේ (08) පස්වරුවේ ජනාධිපති කාර්යාලයේදී පවත්වා තිබේ.

මෙම තීරණාත්මක සාකච්ඡාව කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍ය කේ.ඩී. ලාල් කාන්ත මහතා සහ වෙළෙඳ, වාණිජ, ආහාර සුරක්ෂිතතා සහ සමුපකාර සංවර්ධන අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතාගේ ඒකාබද්ධ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්වුණු අතර, ඒ සඳහා අදාළ සියලුම රේඛීය අමාත්‍යාංශ සහ රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රධානීන් එක්ව සිටියහ.

මෙහිදී එල්-නිනෝ සක්‍රිය වීම හේතුවෙන් මෙරට කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රයට, බෝග වගාවන්ට සහ දේශීය ආහාර නිෂ්පාදනයට ඇති විය හැකි දැඩි බලපෑම පිළිබඳව නිලධාරීන් විසින් දීර්ඝ ලෙස කරුණු ඉදිරිපත් කරමින් අවධානය යොමු කරනු ලැබීය.

විශේෂයෙන්ම ඉදිරියේදී එළඹීමට නියමිත යල කන්නයේ වගා කටයුතු සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වන ජල ප්‍රමාණය දිවයිනේ ප්‍රධාන ජලාශවල කල්තියා ගබඩා කර ගැනීම (Water Storage Area) සහ ජනතාවගේ අත්‍යවශ්‍ය පානීය ජල අවශ්‍යතාවය හිඟයකින් තොරව සුරක්ෂිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු කඩිනම් උපායමාර්ගික පියවර පිළිබඳව මෙහිදී පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා විය.

ඒ පිළිබඳව අදාළ සියලුම රාජ්‍ය ආයතනවල නිලධාරීන්ගේ වෘත්තීයමය අදහස් සහ ප්‍රායෝගික යෝජනා කඩිනමින් තමන් වෙත ලබා දෙන ලෙස වෙළෙඳ සහ ආහාර සුරක්ෂිතතා අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතා මෙහිදී නිලධාරීන්ට ඍජුවම උපදෙස් ලබා දුන්නේය.

එල්-නිනෝ අවදානමට සාර්ථකව මුහුණ දිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ නිශ්චිත සහ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරී සැලසුම් සකස් කර ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා, ඉදිරියේදී ආහාර ප්‍රතිපත්ති සහ සුරක්ෂිතතා කමිටුවේ තවත් විශේෂ රැස්වීමක් නැවත කඩිනමින් කැඳවීමට මෙහිදී තීරණය කෙරිණි.

එම රැස්වීම පැවැත්වෙන දිනට තමන් සතු නිල ක්‍රියාකාරී සැලසුම් (Action Plans) අනිවාර්යයෙන්ම රැගෙන එන ලෙස කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය, කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා මහවැලි අධිකාරිය සහ වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව ඇතුළු සියලුම රේඛීය ආයතන වෙත අමාත්‍යවරුන් විසින් දැනුම් දෙන ලදී.

මෙහිදී අවසන් වශයෙන් අදහස් දැක්වූ අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතා අවධාරණය කළේ, ස්වභාවික ආපදාවන් කිසිසේත්ම කල්තියා නිශ්චිතවම පුරෝකථනය (Forecast) කළ නොහැකි වුවත්, ඇති විය හැකි ඕනෑම හදිසි දේශගුණික තත්ත්වයකට මුහුණ දීම සඳහා රාජ්‍ය මට්ටමින් කල්තියා සැලසුම් සකස් කර තැබීම වත්මන් රජයේ ප්‍රමුඛ වගකීමක් බවයි.