⁣ඉරාණයේ ටෙහෙරාන් නගරය තුළ අද දින යුධ තත්ත්වයට දෙසතියක විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ සතුට පළ කළ දර්ශන කිහිපයක් දැකගත හැකි විය.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ මෙම තාවකාලික සටන් විරාමය, පෙබරවාරි 28 සිට පවතින යුධ ක්‍රියාකාරකම් අතර ප්‍රථම වරට ලැබෙන විශාල විරාමයක් ලෙස සැලකේ.

මෙම නිවේදනයෙන් පසු ටෙහෙරානයේ කොටස් කිහිපයක ජනතාව වීදිවලට බැස සතුට පළ කළහ.

දිගු කාලයක් පවතින ආතතියෙන් පසු ලැබුණු මෙම විරාමය පිළිබඳ ඔවුන් බලාපොරොත්තු පළ කළහ.

කෙසේ වෙතත්, රට පුරා ප්‍රතිචාර එකම ලෙස නොව, මිශ්‍ර ස්වභාවයකින් පවතින බව වාර්තා වේ.

සමහරුන් මෙම තීරණය පිළිබඳ සතුටු වුවද, තවත් සමහරුන් එය තාවකාලික බවත්, ඕනෑම මොහොතක සටන් නැවත ආරම්භ විය හැකි බවත් පෙන්වා දෙමින් සැක පළ කරති.

බලධාරීන් ද අවධාරණය කරන්නේ මෙය ස්ථිර විසඳුමක් නොව, සාකච්ඡා සඳහා අවස්ථාවක් සලසා දෙන කාලසීමාවක් පමණක් බවයි.

එබැවින් තත්ත්වය තවමත් අස්ථිරව පවතින බවත්, ගිවිසුම උල්ලංඝනය වුවහොත් යුධ තත්ත්වය නැවත උද්ගත විය හැකි බවත් ඔවුන් සඳහන් කරති.

අප්‍රේල් 7, 2026 ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින්, අලුත්ම විදුලි ගාස්තු සංශෝධනය පිළිබඳ තොරතුරු හා එහි බලපෑම් පිළිබඳ විස්තර ලබාදුන්නේය.

ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කළේ, අප්‍රේල් 1 දින ක්‍රියාත්මක වූ විදුලි ගාස්තු සංශෝධනය වත්මන් විදුලි අර්බුදය හේතුවෙන් සිදු වූ එකක් නොවන අතර, පෙබරවාරි 1 දින සිදුකළ අනුමාන මත පදනම් වූ බවයි.

ඔහු පැවසුවේ, මාස තුනක කාලය සඳහා විදුලි ක්ෂේත්‍රයේ පාඩුව රු. බිලියන 32ක් පමණ වන අතර, එයින් රු. බිලියන 10ක් පාරිභෝගිකයන්ට බාරවිය යුතු වන බවයි.

ඉතිරි රු. බිලියන 22 රජය සහ විදුලි සමාගම් භාරගන්නා බවද සඳහන් කළේය.

පාඩුව ඇතිවීමට හේතු ලෙස ජනාධිපතිවරයා දැක්වූයේ,

ජල විදුලි නිෂ්පාදනය අඩුවීම
ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම
furnace oil සහ නැප්තා වෙනුවට ඩීසල් භාවිතය
අඩු ගුණාත්මක ගල් නිසා අපේක්ෂිත විදුලි නිෂ්පාදනය අඩුවීම

කෙසේ වෙතත්, අඩු ගුණාත්මක ගල් නිසා සිදු වූ පාඩු සමාගම් විසින් ආපසු ලබා ගැනීමට කටයුතු කරන අතර, ජනතාවට ඒ සඳහා ගාස්තු භාරවීමක් සිදු නොවන බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.

එමෙන්ම, ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කළේ, රජය පාරිභෝගිකයන්ට සහන ලබාදීමට තීරණය කර ඇති අතර, මාසික විදුලි භාවිතය 90 ඒකකයට අඩු පාරිභෝගිකයන්ට මාස තුනකට රු. බිලියන 15 වෙන් කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බවයි.

ඔහු අවසන් කළේ
“මෙය අප ගන්නා ක්‍රමවේදයයි. මෙයට වඩා හොඳ විකල්පයක් තිබේ නම්, අප එය සලකා බැලීමට සූදානම්.”

මෙම තීරණය පසුගිය මාස තුනේ ඇති වූ විදුලි පාඩුව සහ පාරිභෝගිකයන්ට ඇති බලපෑම් හේතුවෙන් ජනතාව අතර මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර ඇති කර තිබේ.

සමහරුන් එය අවශ්‍ය අධිකරණය සහ රජයේ කළමනාකරණ ක්‍රමයක් ලෙස පිළිගන්නා අතර, සමහරුන් එය තාවකාලික සහ අනිවාර්ය විකල්පයක් බවට පත් කළ හැකි බව සැකකරයි.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ඉරානය සමඟ පවතින ගැටුමට අදාළව දෙසතියක සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

මෙය දැනට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින ගැටුමට තාවකාලික විරාමයක් ලෙස සැලකේ.

මෙම එකඟතාවයට අනුව, ඇමෙරිකාව තම හමුදා ප්‍රහාර නවතා දමන අතර, ඉරානයද ප්‍රතිප්‍රහාර ක්‍රියා නවතා දමන බවට තහවුරු කර ඇත.

එමෙන්ම, ලෝක වෙළඳාම සඳහා අතිශයින් වැදගත් වන Strait of Hormuz හරහා ආරක්ෂිත ගමනාගමනයට ඉඩ ලබා දීමටද ඉරානය එකඟ වී ඇත.

කෙසේ වෙතත්, ඉරාන බලධාරීන් අවධාරණය කරන්නේ මෙම සටන් විරාමය කොන්දේසි සහිත එකක් වන අතර ස්ථිර විසඳුමක් නොවන බවයි. ඔවුන් එය හඳුන්වන්නේ සාකච්ඡා සිදු කිරීමට ඉඩ සලසන සීමිත කාලයක අවස්ථාවක් ලෙසය.

ටෙහෙරානය විසින් ඉදිරිපත් කළ දස අංක යෝජනාවක් මත පදනම්ව නිල සාකච්ඡා ඉදිරි දින කිහිපයේදී ආරම්භ වීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

මෙම සටන් විරාමය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පකිස්ථානය මැදිහත් වී ඇති බව වාර්තා වේ.

සාකච්ඡා ඉක්මනින් ආරම්භ වීමටද හැකි බව සඳහන් වේ.

එහෙත්, දෙපාර්ශවයේම නිලධාරීන් අනතුරු අඟවන්නේ තත්ත්වය තවමත් අස්ථිර බවයි. ගිවිසුම උල්ලංඝනය වුවහොත්, ඉක්මනින්ම නැවත සටන් ආරම්භ වීමට ඉඩ ඇති බවද ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.

රජයේ ආයතන, පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල සඳහා ලබාදී තිබූ බදාදා දින විශේෂ නිවාඩුව අප්‍රේල් 8 වනදා සිට බලපැවැත්වීම නවතා දමන බව අත්‍යවශ්‍ය සේවා කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා ප්‍රකාශ කර ඇත.

මෙම නිවාඩුව පෙර ජාතික අවශ්‍යතා මත තාවකාලික පියවරක් ලෙස හඳුන්වා දී තිබුණි.

ඒ අනුව, අප්‍රේල් 8 වනදා සිට සියලුම රජයේ කාර්යාල, පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල සාමාන්‍ය සතියේ කාලසටහනට අනුව නැවත ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිතය.

රාජ්‍ය සේවකයින්, ශිෂ්‍යයින් සහ අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය එදින සිට සාමාන්‍ය පරිදි සේවයට හා අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා වාර්තා විය යුතුය.

මෙම වෙනසෙන් පසු සේවා හා අධ්‍යාපනික කටයුතු අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට අදාළ බලධාරීන්ට උපදෙස් දී ඇත.

කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව, අද දින දහවල් 1.00 පසු රටේ පළාත් කිහිපයක වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇතිවීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

එම පළාත් අතර උතුරු, උතුරු මධ්‍යම, මධ්‍යම, සබරගමුව, ඌව සහ දකුණු පළාත් ඇතුළත් වේ.

තවද, උදෑසන කාලයේ හම්බන්තොට සහ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කවල වැසි ඇතිවිය හැකි අතර, මධ්‍යම, සබරගමුව සහ ඌව පළාත් මෙන්ම අම්පාර සහ පොළොන්නරුව ප්‍රදේශවල මීදුම සහිත තත්ත්වයක් ද අපේක්ෂා කෙරේ.

ගිගුරුම් සහිත වැසි සමඟ ඇතිවිය හැකි තාවකාලික බලවත් සුළං සහ අකුණු හේතුවෙන් සිදුවිය හැකි හානි අවම කර ගැනීම සඳහා මහජනතාව අවශ්‍ය ආරක්ෂිත පියවර ගන්නා ලෙස බලධාරීන් අවධාරණය කර ඇත.

මේ අතර, දිවයින වටා මුහුදු ප්‍රදේශවලද වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇතිවිය හැකි බව සඳහන් වේ. සුළං දකුණු-බටහිර හෝ බටහිර දිශාවෙන් පැයට කිලෝමීටර් 25 සිට 35 දක්වා වේගයකින් හමන අතර, ඇතැම් අවස්ථාවලදී එය කිලෝමීටර් 45 දක්වා වැඩි විය හැක.

පුත්තලම සිට පොතුවිල් දක්වා කොළඹ, ගාල්ල සහ හම්බන්තොට හරහා පිහිටි මුහුදු ප්‍රදේශ විශේෂයෙන් ගිගුරුම් වැසි සමයේ රළු විය හැකි අතර, එවැනි අවස්ථාවලදී බලවත් සුළං සහ රළු මුහුදු තත්ත්වයන් ද ඇතිවිය හැකි බවට අනතුරු අඟවා ඇත.

හැටන් ප්‍රදේශයේ සිංගිමාලේ කඳු මුදුනට යන අතරතුර අතරමං වූ නෙදර්ලන්තයේ තරුණ ශිෂ්‍යාවක ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය විසින් සුරක්ෂිතව බේරාගෙන තිබේ.

පොලිසිය පැවසුවේ, 20 හැවිරිදි ලූනා ටූගට් නම් මෙම ශිෂ්‍යාව නෙදර්ලන්තයේ විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවක් වන අතර ඇය නෙදර්ලන්තයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබුණේ මිතුරන් සමඟය.

ඇය University of Ruhuna සමඟ සම්බන්ධිත අධ්‍යයන වැඩසටහනක් යටතේ ඉගෙනුම් කටයුතු සිදුකරමින් සිටියාය.

අප්‍රේල් 6 වන දින ඇය මිතුරන් සමඟ සින්ගිමාලේ කඳු මුදුනට පර්යේෂණ කටයුත්තක් සඳහා ගොස් තිබූ අතර, මුදුන නිරීක්ෂණය කිරීමට උත්සාහ කරන අවස්ථාවේදී වනාන්තරය තුළ මාර්ගය අහිමිව ගොස් ඇත.

එමඟින් ඇයට ආපසු පැමිණීමට නොහැකි වූ අතර, නිලධාරීන්ට දැනුම් දීමෙන් පසු සෙවුම් මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර ඇත.

Hatton පොලිස් ස්ථානයට අයත් නිලධාරීන්ගේ සහායෙන් සිදුකළ විශාල සෙවුම් මෙහෙයුමක් තුළින්, ඇය කඳු මුදුනේ ගල් මත හිඳ සිටින අවස්ථාවක හඳුනාගෙන සුරක්ෂිතව බේරාගෙන තිබේ.

අනතුරුව ඇය හැටන් පොලිස් ස්ථානයට ගෙන ගොස් ඇත.

මෙම සිද්ධියෙන් පසු වනාන්තර ප්‍රදේශවල ගමන් කිරීමේදී ආරක්ෂාව පිළිබඳ සැලකිලිමත් විය යුතු බවටද බලධාරීන් ජනතාවට අවවාද කර ඇත.

National Development Bank (NDB) තුළ රුපියල් බිලියන 13.2ක් පමණ වටිනා අභ්‍යන්තර වංචාවක් අනාවරණය වීමත් සමඟ පාරිභෝගිකයන් සහ මහජනතාව අතර කනස්සල්ලක් ඇතිවී තිබේ.

එහෙත් මහ බැංකුව විසින් නිවේදනය කර ඇත්තේ මෙම වංචාව හේතුවෙන් කිසිදු පාරිභෝගික ගිණුමක් හෝ තැන්පතු කිසිදු ආකාරයකින් බලපා නොමැති බවයි.

නිල වාර්තා අනුව, මෙම වංචා ක්‍රියාකාරකම බැංකුවේ විශේෂිත මෙහෙයුම් අංශයකට සීමා වී ඇති අතර, එය විසඳීමට වහාම අවශ්‍ය පියවර ගෙන ඇත.

මධ්‍යම බැංකුව විසින් සිදු කළ ආරම්භක මූල්‍ය ඇගයීම අනුව, NDB බැංකුව තවදුරටත් අවම නියාමන අවශ්‍යතා ඉක්මවා යන පරිදි ප්‍රමාණවත් ප්‍රාග්ධනය හා ද්‍රවතාව පවත්වාගෙන යන බව තහවුරු කර ඇත.

එම නිසා මෙම පාඩුව සැලකිය යුතු වුවද බැංකුව මූල්‍යමය වශයෙන් ස්ථාවරව පවතින බව සඳහන් වේ.

NDB බැංකුව ද තම සේවා කිසිදු බාධාවකින් තොරව පවත්වාගෙන යන බවත්, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන අධිකාරීන්ගේ සහාය ඇතිව අහිමි වූ මුදල් නැවත ලබා ගැනීමට කටයුතු සිදුකරමින් පවතින බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත.

එමෙන්ම මධ්‍යම බැංකුව මෙම තත්ත්වය සමීපයෙන් නිරීක්ෂණය කරමින්, අවශ්‍ය වුවහොත් අදාළ පියවර ගන්නා බව ද අවධාරණය කර ඇත.

අවශ්‍යතාවක් උද්ගත වුවහොත්, නීතිමය විධිවිධාන යටතේ NDB බැංකුවට තාවකාලික ද්‍රවතා ආධාර ලබාගැනීමට හැකියාව ද පවතින බව සඳහන් වේ.

සමස්තයෙන් බැලූ විට, වංචාවේ ප්‍රමාණය විශාල වුවද, පාරිභෝගික මුදල් සුරක්ෂිත බවත් බැංකු පද්ධතිය තවදුරටත් ස්ථාවරව පවතින බවත් බලධාරීන් විසින් ජනතාවට විශ්වාස දී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව පුරා බොහෝ වෙළඳසැල් සහ සුපිරි වෙළඳසැල්වල නැවුම් කිරි හිඟයක් දක්නට ලැබේ. විශේෂයෙන්ම ලීටර් 1 කිරි පැකට් බොහෝ ස්ථානවල නොමැතිවී ඇත.

සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා සිට සඳුදා දක්වා මෙම ලොකු ප්‍රමාණයේ කිරි පැකට් බොහෝ වෙළඳසැල්වල් දක්නට නැත.

දැනට පාරිභෝගිකයින්ට ලබාගත හැක්කේ කුඩා ප්‍රමාණයේ කිරි පැකට් සහ රසකාරක කිරි වර්ග පමණි.

Ambewela සහ Kotmale වැනි ජනප්‍රිය වෙළඳ නාමවල ලීටර් 1 කිරි පැකට් සාමාන්‍යයෙන් රු. 470 සිට රු. 550 දක්වා මිලකට අලෙවි වේ.

එමෙන්ම රජයේ Milco ආයතනය විසින් Highland Full Cream UHT 900ml කිරි පැකට් එක රු. 380 කට අලෙවි කරයි.

මෙම හිඟය ඉදිරියේදී මිල වැඩි වීමක් සිදුවේයැයි ඇති භීතියට සම්බන්ධ විය හැකි බව වාර්තා වේ.

මෙවැනි අවස්ථාවල සැපයුම්කරුවන් කිරි තොග තාවකාලිකව නවතා හෝ රඳවා තබාගැනීමෙන් වෙළඳපොළේ හිඟයක් ඇතිවිය හැක.

අර්ථශාස්ත්‍රඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ සැපයුම අඩුවූ විට මිල ඉහළ යන බවයි. එම නිසා පාරිභෝගිකයින් කිරි භාවිතය අඩු කිරීම හෝ පිටි කිරි වැනි වෙනත් විකල්ප භාවිතයට යාමට සිදුවේ.

හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර වීමෙන් ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට දරුණු බලපෑම් – IMF ප්‍රධානියාගෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්!

පවතින යුදමය තත්ත්වය හේතුවෙන් ගෝලීය උද්ධමනය ඉහළ යන අතර ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වනු ඇති බව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂිකා ක්‍රිස්ටලිනා ජෝර්ජියේවා මහත්මිය පවසයි.

ලෝකයේ තෙල් සහ ගෑස් අවශ්‍යතාවයෙන් පහෙන් එකක් (20%) ප්‍රවාහනය කෙරෙන උපායමාර්ගිකව වැදගත් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ඉරානය විසින් අවහිර කිරීම හේතුවෙන්, ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට මෙතෙක් සිදු වූ දරුණුතම බාධාව එල්ල වී ඇති බව ඇය පෙන්වා දෙයි.

ජෝර්ජියේවා මහත්මිය සඳහන් කරන පරිදි, මෙම යුදමය තත්ත්වය ඇති නොවූයේ නම් වසංගතයෙන් පසු ලෝක ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබුණි. ඒ අනුව:
2026 වසරේදී: 3.3% ක ආර්ථික වර්ධනයක්
2027 වසරේදී: 3.2% ක ආර්ථික වර්ධනයක් අපේක්ෂා කර තිබුණි.

කෙසේ වෙතත්, වත්මන් අර්බුදය හමුවේ මෙම සංඛ්‍යාලේඛන වෙනස් වීමට ඉඩ ඇති අතර, අප්‍රේල් 14 වැනිදා නිකුත් කිරීමට නියමිත ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ “ලෝක ආර්ථික දර්ශකය” (World Economic Outlook) හරහා නවතම පුරෝකථනයන් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත බව ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය.

හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ වත්කම්, වියදම් සහ ආදායම් මාර්ග සම්බන්ධයෙන් වසර 10කට පෙර ආරම්භ කළ විමර්ශනයකට අදාළව වහාම දිවුරුම් ප්‍රකාශයක් ලබාදෙන ලෙස අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව නියෝග කර තිබේ.

BC/2992/2015 දරන මෙම විමර්ශනය 2015 වසරේදී ආරම්භ කර ඇති අතර, වසර 10ක් ගතවී ඇතත් අදාළ තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමට හිටපු ජනාධිපතිවරයා මෙතෙක් පියවර ගෙන නොමැති බව කොමිෂන් සභාව පෙන්වා දෙයි.

2023 අංක 09 දරන දූෂණ විරෝධී පනතේ 49 (1) (උ) වගන්තිය යටතේ කොමිසමට පැවරී ඇති බලතල අනුව, ලබන අප්‍රේල් මස 10 වන දිනට හෝ ඊට ප්‍රථම අදාළ දිවුරුම් ප්‍රකාශය ඉදිරිපත් කළ යුතු බවට අවසන් වරට ලිඛිතව දැනුම් දී ඇත.

වත්කම් උපයාගත් ආකාරය පිළිබඳ සාධාරණ පැහැදිලි කිරීමක් කිරීමට අපොහොසත් වීම ‘දූෂණය’ නමැති වරද යටතට ගැනෙන අතර, ඊට වරදකරු වන අයෙකුට:
රුපියල් මිලියන 7ක් දක්වා දඩයක්.
වසර 7ක් දක්වා සිර දඬුවමක් නියම කළ හැකිය.
මීට අමතරව, අදාළ දේපළ පැවරීම තහනම් කිරීමට සහ වරදකරු වූ පසු ඒවා රාජසන්තක කිරීමටද කොමිසමට බලතල පැවරී තිබේ. අල්ලස් කොමිසමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ආර්.එස්.ඒ. දිසානායක මහතා අවධාරණය කළේ මින් ඉදිරියට කාලය දීර්ඝ නොකරන බවයි. මෙම නිල ලිපිය හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ තංගල්ලේ පිහිටි ‘කාල්ටන්’ නිවස වෙත යොමු කර ඇත.