එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉරානය සමඟ සාකච්ඡා “ඉතා හොඳින්” සිදුවෙමින් පවතින බව පවසමින්, යුද්ධය “ඉක්මනින් අවසන් වනු ඇත”ැයි ප්රකාශ කර ඇත. එමෙන්ම වොෂිංටනය ඉදිරිපත් කළ සාම යෝජනාවක් පිළිබඳව ටෙහෙරානය සලකා බලමින් සිටින බවද වාර්තා වේ.
බදාදා ධවල මන්දිරයේ මාධ්යවේදීන් අමතමින් ට්රම්ප් පැවසුවේ ඉරානය “ගිවිසුමක් සඳහා දැඩි අවශ්යතාවයකින්” සිටින බවයි. “අපට එකඟතාවයකට පැමිණිය හැකි නම්, ඔවුන්ට න්යෂ්ටික අවි තිබිය නොහැක,” යැයිද ඔහු කීය.
පසුගිය පැය 24 තුළ සාකච්ඡා ඉතා හොඳින් සිදු වූ බවත්, ගිවිසුමකට පැමිණීමේ ඉහළ හැකියාවක් පවතින බවත් ඔහු සඳහන් කළේය. එහෙත් සාකච්ඡා අසාර්ථක වුවහොත් ඉරානයට එරෙහි බෝම්බ ප්රහාර නැවත ආරම්භ කරන බවටද ට්රම්ප් අනතුරු ඇඟවීය.
PBS නාලිකාවට අදහස් දක්වමින් ඔහු පැවසුවේ “මෙය අවසන් වීමට ඉතා හොඳ අවස්ථාවක් තිබෙනවා. එය අවසන් නොවුණොත්, අපට නැවත ඔවුන්ට දැඩි ප්රහාර එල්ල කිරීමට සිදුවේ” යනුවෙනි.
මෙම අතර, Reuters සහ Axios වාර්තා කළේ ඉරානය සහ ඇමරිකාව යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා පිටු එකක අවබෝධතා ගිවිසුමකට (MOU) සමීප වී ඇති බවයි. Axios වාර්තාවට අනුව, කරුණු 14කින් සමන්විත යෝජනාවක් සම්බන්ධයෙන් දෙපාර්ශවය සාකච්ඡා කරයි.
එම යෝජනාව යටතේ:
- ඉරානය අවම වශයෙන් වසර 12ක් පුරා යුරේනියම් පොහොසත් කිරීම නවත්වීමට එකඟ විය යුතුය.
- න්යෂ්ටික අවි සංවර්ධනය නොකරන බවට පොරොන්දු විය යුතුය.
- ඇමරිකාව ඉරානයට පනවා ඇති සම්බාධක ඉවත් කළ යුතුය.
- අත්හිටුවා තිබූ ඉරාන වත්කම් බිලියන ගණනක් නිදහස් කළ යුතුය.
- හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත නාවික ගමනාගමනය සඳහා විවෘත කළ යුතුය.
කෙසේ වෙතත්, ඉරානය මෙම වාර්තා පහත් කරමින් පවසන්නේ තවමත් ඇමරිකානු යෝජනාවට නිල පිළිතුර ලබා දී නොමැති බවයි.
ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක එස්මයිල් බගායි පැවසුවේ “අදහස් හුවමාරු වූ ලේඛන පිළිබඳ විමර්ශනය තවමත් සිදුවෙමින් පවතින” බවයි.
ඉරාන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී එබ්රාහිම් රෙසායි පැවසුවේ ඇමරිකානු යෝජනාව “යථාර්ථයට වඩා ඇමරිකානු කැමැත්තන්ගේ ලැයිස්තුවක්” බවයි. ඔහුගේ අදහස අනුව, ඇමරිකාව යුද්ධයකින් ලබා නොගත් දේ සාකච්ඡාවලින් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි.
ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක Mohammad Bagher Ghalibaf ද Axios වාර්තාව විහිළුවට ලක් කරමින් “Operation Trust Me Bro failed” යනුවෙන් සමාජ මාධ්යයේ ලියා තිබුණි. ඔහු පවසා ඇත්තේ එවැනි වාර්තා ඇමරිකානු ප්රචාරක උත්සාහයන් බවයි.
- හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය පිළිබඳව ඉරානය තවදුරටත් දැඩි ස්ථාවරයක සිටී.
- න්යෂ්ටික පොහොසත් කිරීමේ වැඩසටහන සාකච්ඡා කළ නොහැකි “රතු රේඛාවක්” බවයි.
- තමන් සතුව ඇති ඉහළ පොහොසත් කළ යුරේනියම් තොගය රටෙන් පිටතට ගෙන යාම ප්රතික්ෂේප කරන බවයි.
- හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන නෞකා ඉරාන මුදලින් ගාස්තු ගෙවිය යුතු බවයි.
- යුද්ධයට සම්බන්ධ රටවල් හානි සඳහා වන්දි ගෙවිය යුතු බවයි.
මෙම අතර, Benjamin Netanyahu පවසා ඇත්තේ ඔහු ට්රම්ප් සමඟ කතා කිරීමට නියමිත බවත්, ඉරානයේ සියලුම පොහොසත් කළ යුරේනියම් ඉවත් කළ යුතු බවට දෙදෙනාම එකඟ වී ඇති බවත්ය.
ඇමරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්රකාශක ටොමි පිගට් පවසන්නේ ජනාධිපති ට්රම්ප් තවමත් රාජ්යතාන්ත්රික විසඳුමකට ප්රමුඛතාව ලබා දෙන නමුත්, ඉරානයට කිසිවිටෙක න්යෂ්ටික අවි ලබා ගැනීමට ඉඩ නොදෙන බවයි.
මෙම තත්ත්වය මධ්යපෙරදිග කලාපයේ ආතතිය තවදුරටත් ඉහළ නංවමින් සිටින අතර, ලෝක තෙල් වෙළඳපොළ සහ ජාත්යන්තර නාවික ගමනාගමනය කෙරෙහිද දැඩි බලපෑමක් ඇති කර ඇත.
