Sunday, April 12, 2026
Home Blog Page 15

ගෝලීය අර්බුදය දැඩි වෙද්දී ලංකාවේ ආර්ථිකය තවත් අසරණද?

0

මැදපෙරදිග ප්‍රදේශයේ පවතින අස්ථාවර තත්ත්වය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට බහු ආකාරයෙන් බලපෑම් එල්ලවමින් පවතී.

ජාත්‍යන්තර ඉන්ධන සැපයුම් මාර්ග වල ඇති බාධා නිසා ඉන්ධන ආනයන ප්‍රමාද වීමත්, ඒ සඳහා වැයවන මුදල් ඉහළ යාමත් දැක්වේ.

මෙවැනි තත්ත්වයකදී ස්ථාවර සැපයුම් මාර්ග පිහිටුවීම සඳහා රජය රුසියාව වැනි රටවල් සමඟ ගිවිසුම් සොයමින් සිටින බව පෙනී යයි.

එමෙන්ම ජාත්‍යන්තර නාවික ගාස්තු සහ රක්ෂණ වියදම් ඉහළ යාම හේතුවෙන් අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමේ වියදම්ද ඉහළ ගොස් ඇත.

මෙය සෘජුවම ජනතාවගේ ජීවන වියදම වැඩි කිරීමට හේතු වී ඇති අතර, දැනටමත් පීඩනයට පත් ආර්ථිකයට තවදුරටත් බරක් වී ඇත.

විදේශ විනිමය අඩුවීම, රුපියලේ අගය පහළ යාම සහ උද්ධමනය ඉහළ යාමේ අවදානම ද ඉතා පැහැදිලිව පවතී.

තවද, ගැටුම් ප්‍රදේශ ආසන්නයේ නාවික මාර්ග අනාරක්ෂිත වීම හේතුවෙන් ආනයන හා නිර්යාත ක්ෂේත්‍රයට බාධා එල්ල වී ඇත.

මෙය කොළඹ වරාය ඇතුළු වෙළඳ කටයුතු වල ප්‍රමාදයන් ඇති කරමින් ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයට අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ගෝලීය අර්බුදය පිළිබඳව රජය විසින් ගන්නා පියවර ප්‍රමාණවත්ද යන්න පිළිබඳ ගැටලු මතු වේ.

විකල්ප ඉන්ධන සැපයුම් සොයා ගැනීම හා විදේශ සම්බන්ධතා ශක්තිමත් කිරීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග සඳහන් කළද, ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වේගය හා කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ සැක සහිතය.

විශේෂයෙන්ම, මෙවැනි ගෝලීය අර්බුද සඳහා කලින් සූදානම් වීමේ අඩුව සහ දිගුකාලීන ආර්ථික සැලසුම් නොමැති වීම රජයේ ප්‍රධාන දුර්වලතාවක් ලෙස පෙන්විය හැකිය.

එමෙන්ම ජනතාවට පැහැදිලි සහ විශ්වාසදායක තොරතුරු ලබාදීමේ හිඟයද තත්ත්වය තවදුරටත් සංකීර්ණ කරයි.

ඒ අනුව, ගෝලීය ගැටලු පමණක් නොව, දේශීය පාලන දුර්වලතාද එකට එක්වීමෙන් ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දෙන ආර්ථික අභියෝග තවදුරටත් තීව්‍ර වී ඇති බව පැහැදිලි වේ.

පාලන ගැටලු නිසා ආර්ථිකයට දිගුකාලීන අවදානමක්

0

ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය පාලනය සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු සහ පාරදෘශ්‍යභාවයේ (transparency) අඩුකම පිළිබඳව මෑත වාර්තා කිහිපයක් මගින් දැඩි අවධානය යොමු කර ඇත.

විශේෂයෙන් රාජ්‍ය මිලදී ගැනීම් (procurement) ක්‍රියාවලිය තුළ නිසි නීතිමය ක්‍රමවේද අනුගමනය නොකිරීම, තොරතුරු ජනතාවට විවෘත නොකිරීම සහ තීරණ ගැනීමේදී වගකීම පිළිබඳ අඩු අවධානයක් දක්නට ලැබීම වැනි කරුණු මෙම වාර්තා වලින් ඉදිරිපත් කරයි.

මෙවැනි තත්ත්වයන් හේතුවෙන් දූෂණය (corruption), වංචා සහ අර්ථවත් නොවන ආයෝජන (wasteful investments) වැඩි වීමේ අවදානමක් පවතින බව විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙති. විශේෂයෙන් මහජන මුදල් භාවිතය සම්බන්ධයෙන් නිසි පාලනයක් නොමැතිවීම රටේ ආර්ථිකයට දීර්ඝකාලීන අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි.

එමෙන්ම, පාලන ක්‍රමවේදයන් තුළ වගකීම (accountability) සහ පරීක්ෂණාත්මක පාලනය (oversight) දුර්වල වීම නිසා වැරදි තීරණ සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු පුද්ගලයින් හඳුනා ගැනීම සහ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම ද අපහසු වේ.

මෙය මහජන විශ්වාසය (public trust) අඩු වීමට ද ප්‍රධාන හේතුවක් බවට පත්ව ඇත.

ඒ අනුව, නිසි පාලනයක් සහ සුරක්ෂිත ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමට නම් පාරදෘශ්‍යභාවය වැඩි කිරීම, නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම ශක්තිමත් කිරීම සහ ස්වාධීන ආයතනවල බලය වර්ධනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බව පෙන්වා දේ.

සමස්තයෙන් බැලූ විට, පාලන ගැටලු සහ පාරදෘශ්‍යභාවයේ අඩුකම ශ්‍රී ලංකාවේ සංවර්ධනයට දැඩි බාධාවක් වන අතර, එය විසඳා ගැනීම රටේ අනාගත ස්ථාවරත්වය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය කාරණාවක් ලෙස සැලකිය යුතුය.

බලශක්ති අර්බුදය මැද බලශක්ති ඇමතිට විශ්වාස භංගයක්

0

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන විපක්ෂ පක්ෂය වන සමගි ජන බලවේගය (SJB) පසුගිය දිනවල ප්‍රකාශ කළේ, ඉදිරි සතියේ බලශක්ති අමාත්‍ය කුමාර ජයකොඩි මහතාට එරෙහිව විශ්වාසභංග යෝජනාවක් (no‑confidence motion) පාර්ලිමේන්තුවේ ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත බවයි.

මෙය රටේ පවතින ඉන්ධන අර්බුදය, විදුලි කප්පාදු හා ජීවන වියදම් ඉහළ යාම වැනි ගැටලු සම්බන්ධයෙන් රජය වගකීම් අරගෙන නොමැති බවට විපක්ෂයේ දැඩි විවේචනයක් ලෙස සලකනු ලබයි.

SJB නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා පැවසුවේ, රජය විසින් ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක නොකිරීම නිසා ජනතාව දැඩි අපහසුතාවයකට ලක්ව ඇති බවයි. ඒ අනුව, විශ්වාසභංග යෝජනාව අමාත්‍යවරයාට වගකීම දරන ලෙස බලය පෙන්වීමේ සහ රජය ජනතා ඉල්ලීම් පිළිගැනීමට පිබිදීමේ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

මෙම පියවර, පාර්ලිමේන්තුව තුළ විපක්ෂයේ බලය වැඩි කිරීම සහ රජයට මැදිහත් විය හැකි බලපෑමක් ලබා දීමේ උත්සාහයක්ද වන අතර, ජනතාවට ඉන්ධන ගැටලු සහ විදුලි බිල් පරික්ෂණය පිළිබඳව වගකීම් ලබා දීමේ අධිශක්තිමත් පණිවිඩයක්ද යටතේ සැලකිය හැකිය.

විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, මෙම විශ්වාසභංග යෝජනාව ඉන්ධන ප්‍රශ්න, පාලන වගකීම් සහ ජනතා ආර්ථික ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් රජයට වැඩි පීඩනයක් ලබා දීමට සැලසුම් කර ඇති බවයි.

එමෙන්ම, මෙම තත්ත්වය දේශපාලන අස්ථාවරතාවය වැඩි කරන අතර, ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති සංශෝධනය සඳහා හදිසි අවශ්‍යතාවයක් මතුව ඇත.

සමස්තයෙන් බැලූ විට, SJB විසින් විශ්වාසභංග යෝජනාව ඉදිරිපත් කිරීම, ජනතා ආර්ථික හා බලශක්ති ගැටලු පිළිබඳව සෘජු හා දැඩි පාර්ලිමේන්තු වගකීමක් ඇති කරවීමට උත්සාහයක් බවට පත්ව තිබේ.

මන්ත්‍රීවරුන්ගේ හැසිරීම් පිළිබඳ මහජන අප්‍රසාදය ඉහළට

0

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන වාතාවරණය පසුගිය දිනවල තවදුරටත් උණුසුම් වීමක් දැක්වෙයි.

විශේෂයෙන් පාර්ලිමේන්තුව තුළ ඇති වූ උත්සන්න තත්ත්වයන් සහ පාර්ශව අතර වූ වාග් විවාදයන් හේතුවෙන් දේශපාලන සංස්කෘතිය පිළිබඳ ගැටලු නැවතත් ප්‍රකට වී ඇත.

මන්ත්‍රීවරුන් අතර ගැටුම්, අසංයමිත හැසිරීම් සහ අශිෂ්ට භාෂා භාවිතය වැනි සිද්ධීන් මහජන අවධානයට ලක්ව ඇත.

මෙවැනි සිද්ධීන් හේතුවෙන් පාර්ලිමේන්තුව යනු ජනතා ගැටලු සාකච්ඡා කර විසඳුම් සොයාගන්නා ස්ථානයක් වීම වෙනුවට, දේශපාලන ගැටුම් සඳහා වේදිකාවක් බවට පත්වෙමින් ඇති බවට විවේචන එල්ල වී ඇත.

විපක්ෂය රජයට චෝදනා කරන්නේ ආර්ථික අර්බුදය, ඉන්ධන හිඟය සහ ජීවන වියදම් ඉහළ යාම වැනි ප්‍රධාන ගැටලු සාර්ථකව පාලනය කිරීමට අසමත් වූ බවයි.

එමෙන්ම, රජය පාර්ශවය කියා සිටින්නේ ජාත්‍යන්තර පීඩනයන් සහ ගෝලීය තත්ත්වයන් හේතුවෙන් මෙම අභියෝග මතුවී ඇති බවත්, ඒවා පාලනය කිරීම සඳහා ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් සිටින බවත්ය.

නමුත්, මහජනතාව අතර පවතින අසතුට සහ අවිශ්වාසය තවදුරටත් වැඩිවෙමින් පවතින බව දක්නට ලැබේ.

මෙවැනි දේශපාලන ආතතිය රටේ ආර්ථික හා සමාජ ස්ථාවරත්වයට අහිතකර ලෙස බලපාන අතර, දේශපාලන නායකයන්ගෙන් වගකීම් සහගත හැසිරීමක් සහ ප්‍රායෝගික විසඳුම් ඉදිරිපත් කිරීමක් මහජනතාව දැඩිව බලාපොරොත්තු වේ.

සමස්තයෙන් බැලූ විට, දේශපාලන ආතතිය ඉහළ යාම රටේ ප්‍රගතියට බාධාවක් වන අතර, එය අඩු කිරීම සඳහා සාකච්ඡා, එකඟතා සහ සත්‍යවාදී නායකත්වය අත්‍යවශ්‍ය බව පැහැදිලි වේ.

අමු තෙල් හිඟයෙන් සපුගස්කන්ද පිරිපහදුව අර්බුදයක

0

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන තෙල් පිරිපහදු ශාලාවක් වන සපුගස්කන්ද පිරිපහදු ශාලාව ඉදිරි කාලයේදී වසා දැමීමට සිදුවිය හැකි බවට දැඩි අවදානමක් මතුව ඇත.

මේ සඳහා ප්‍රධාන හේතුව ලෙස සඳහන් වන්නේ අමු තෙල් (crude oil) සැපයුමේ ඇති බරපතළ හිඟයයි.

වාර්තා අනුව, දැනට පවතින අමු තෙල් සංචිත මධ්‍ය අප්‍රේල් මසට පසු පවත්වාගෙන යාමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව පෙන්වා දී ඇත.

මෙම පිරිපහදු ශාලාව වසා දැමීමට සිදුවුවහොත්, ඩීසල්, පෙට්‍රල් සහ කෙරෝසින් වැනි ඉන්ධන දේශීයව නිෂ්පාදනය කිරීම නතර වන අතර, රට සම්පූර්ණයෙන්ම ආනයන මත රඳා පවතිනු ඇත.

එය විදේශ විනිමය මත තවත් පීඩනයක් ඇති කරමින්, ඉන්ධන මිල තවදුරටත් ඉහළ යාමට හේතු විය හැකිය.

එමෙන්ම, විදුලි නිෂ්පාදනය, ප්‍රවාහන සේවා සහ කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය ද මෙයින් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක්වනු ඇත.

විශේෂයෙන්, ඉන්ධන හිඟය හේතුවෙන් දෛනික ජීවිතය බාධා වීම, භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මන්දගාමී වීම වැනි ප්‍රතිවිපාක පෙනී යා හැකිය.

මේ තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින්, රජය හදිසි ලෙස අමු තෙල් ආනයනය කිරීමට හා විකල්ප ඉන්ධන මාර්ග සොයා බැලීමට උත්සාහ දරමින් සිටී.

නමුත්, දීර්ඝකාලීන විසඳුම් නොමැතිව මෙම ගැටලුව නැවත නැවත මතුවිය හැකි බව විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙති.

සමස්තයක් ලෙස, සපුගස්කන්ද පිරිපහදු ශාලාව වසා දැමීමේ අවදානම ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති ආරක්ෂාවට හා ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට දැඩි අභියෝගයක් ලෙස පවතින අතර, වහාම ක්‍රියාත්මක විය යුතු ප්‍රධාන ජාතික ප්‍රශ්නයක් බවට පත්ව ඇත.

බස් හිමියන්ගෙන් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක්

0

ශ්‍රී ලංකාවේ බස් ප්‍රවාහන සේවාවන් ඉන්ධන අර්බුදය හේතුවෙන් තවදුරටත් බරපතළ ලෙස අස්ථාවර වී ඇත.

පුද්ගලික හා රාජ්‍ය බස් සමාගම් දෙකම දෛනික සේවා පවත්වාගෙන යාම සඳහා අවශ්‍ය ඉන්ධන ප්‍රමාණය ලබා ගැනීමට අපහසුතාවයකට පත්ව ඇති බව වාර්තා වේ.

විශේෂයෙන් අධිවේගී මාර්ග බස් සේවාවන් කිහිපයක් සම්පූර්ණයෙන්ම නවතා දමා ඇති අතර, දිගු දුර ගමන් බස් සේවාවන් ද සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර ඇත.

එම හේතුවෙන් දෛනික ගමන්කරුවන්ට දැඩි අපහසුතා ඇතිවී ඇති අතර, බස් රථ අතිශය තදබදයකින් පිරී යාම, කාලය ප්‍රමාද වීම සහ රැකියා ස්ථාන හා පාසල් වෙත වේලාවට පැමිණීමට නොහැකි වීම වැනි ගැටලු වැඩි වී ඇත.

ලංකා පුද්ගලික බස් හිමියන්ගේ සංගමය අනතුරු අඟවා ඇත්තේ, ඉන්ධන සැපයුම ප්‍රමාණවත් ලෙස නොලැබුනහොත් ඉදිරි දිනවලදී තවත් බස් රථ සේවාවෙන් ඉවත් කිරීමට සිදුවනු ඇති බවයි.

එමෙන්ම ඩීසල් මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් ගාස්තු වැඩි නොකර සේවා පවත්වාගෙන යාම දුෂ්කර වී ඇති බවද ඔවුන් සඳහන් කරයි.

මෙම තත්ත්වය හමුවේ බලධාරීන් බස් ගාස්තු සංශෝධනයක් සම්බන්ධයෙන් සලකා බලමින් සිටින අතර, එය දැනටමත් ජීවන වියදම් වැඩිවී ඇති ජනතාවට තවත් ආර්ථික බරක් විය හැකිය.

මේ අතර, ගමන්කරුවන් රජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ පොදු ප්‍රවාහනය සඳහා නිසි ඉන්ධන බෙදාහැරීමේ ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දීමටයි.

සම්පූර්ණයෙන්ම බලන විට, ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති අතර, වහාම විසඳුම් නොලැබේ නම් මෙම තත්ත්වය තවදුරටත් උග්‍ර වීමට ඉඩ ඇත.