ළමුන්ට එරෙහිව සිදුකරන අතිශය දරුණු ලිංගික අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වැරදිකරුවන් වූ පුද්ගලයන් තිදෙනෙකුට මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීමට චීන බලධාරීන් පියවර ගෙන තිබෙනවා.

චීන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මෙම දඬුවම් ස්ථිර කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම පියවර ගෙන ඇති අතර, මෙය එරට පවතින දැඩි නීති රීතිවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සැලකෙනවා.

චීන රජය ප්‍රකාශ කරන්නේ ළමුන්ට සිදුවන හිංසනයන් සම්බන්ධයෙන් තමන් “ශුන්‍ය ඉවසීමේ” (Zero Tolerance) ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන බවයි. මෙවැනි දරුණු දඬුවම් ලබා දීම මගින් අනාගතයේදී සිදුවිය හැකි මෙවැනි අපරාධ වළක්වා ගැනීමටත්, දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමටත් හැකි වනු ඇති බව බලධාරීන් විශ්වාස කරනවා.

කෙසේ වෙතත්, මෙම මරණ දඬුවම් ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන අතර විවිධ මත ගැටුම් පවතිනවා. දඬුවම් ලබාදීමේදී පවතින විනිවිදභාවය සහ නීතිමය ක්‍රියාවලියේ සාධාරණත්වය පිළිබඳව ඇතැම් පාර්ශව ප්‍රශ්න කරන අතර, මෙය ලෝකය පුරා යුක්තිය පසිඳලීමේ පවතින විවිධ නීතිමය ප්‍රවේශයන් පිළිබඳ කතාබහක් නිර්මාණය කර තිබෙනවා.

දරුණු අපරාධ සඳහා දැඩි දඬුවම් ලබා දිය යුතු බව පවසන පිරිස මෙන්ම, මානව හිමිකම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන පිරිස අතර පවතින මෙම මතවාදී ගැටුම හමුවේ වුවද, තම රටේ දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් නොසැලෙන තීන්දුවක් ගන්නා බවයි චීන රජය අවධාරණය කරන්නේ.

වසරකට ඩොලර් බිලියන 1ක් – ණය මත ආර්ථිකය තවදුරටත් පවතිනවාද?

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා වසරකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1ක පමණ මූල්‍ය සහාය ලබා දීමට Asian Development Bank (ADB) සූදානම් බව එම ආයතනය විසින් ප්‍රකාශ කර තිබේ.

එම මුදල් ආධාරය ප්‍රධාන වශයෙන් ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ, රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිසංවිධානය, පුද්ගලික අංශ සංවර්ධනය, අධ්‍යාපනය සහ කුසලතා වැඩිදියුණු කිරීම වැනි ක්ෂේත්‍රවලට යොදවීමට සැලසුම් කර ඇති බව වාර්තා වේ.
ආණ්ඩුව පවසන්නේ මෙම මුදල් ආධාරය මඟින් රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කර ගත හැකි බවයි.

එහෙත් ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාව දැනටමත් විදේශ ණය බරකින් පීඩා විඳින රටක් වන අතර, තවත් ණය ලබා ගැනීම දිගුකාලීන විසඳුමක් නොවන බවයි. 2022 දී රට මුහුණ දුන් දැඩි ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව ද රටේ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය බොහෝ විට විදේශ ණය සහාය මත පදනම්ව සිදු වන බව ඔවුන් කියති. එම නිසා “ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම” යන ප්‍රකාශයන් ප්‍රායෝගිකව ජනතාවට දැනෙන්නේ නැති බවට විවේචන මතුවී තිබේ.

තවද, විදේශ ණය ලබා ගැනීම සමඟ බොහෝ අවස්ථාවලදී බදු වැඩි කිරීම, රාජ්‍ය වියදම් අඩු කිරීම සහ රාජ්‍ය ආයතන පුද්ගලික අංශයට විකිණීම වැනි ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදු වන බවටද විවේචන ඇත.

මේ හේතුවෙන් මෙම ආධාරය “ආර්ථික උදව්වක්” ද නැත්නම් “අලුත් ණය වටයක්” ද යන්න පිළිබඳව දේශපාලන හා ආර්ථික වටවල විවාදයක් මතුවී තිබේ

ඉරාන නාවිකයන් 84 දෙනෙකුගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා අධිකරණය විසින් ඔවුන්ගේ දේහ Embassy of Iran in Sri Lanka වෙත භාරදීමට නියෝග කිරීමත් සමඟ මෙම සිද්ධිය ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්ව තිබේ.
මෙම නාවිකයන් මියගිය සිද්ධිය මැදපෙරදිග ප්‍රදේශයේ ඇතිව ඇති ආරක්ෂක ගැටුම් සහ නාවික හමුදා ක්‍රියාකාරකම් සමඟ සම්බන්ධ බව විදේශ මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ නියෝගය නිකුත් කිරීමෙන් පසු, ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය සහ ජාත්‍යන්තර සබඳතා පිළිබඳව දේශපාලනික සහ විදේශ කටයුතු විශේෂඥයන් අතර සාකච්ඡා මතුවී තිබේ.

විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාව United States සහ බටහිර රටවල් සමඟ ආර්ථික සහ දේශපාලනික සබඳතා පවත්වාගෙන යන අතර, අනෙක් පැත්තෙන් Iran වැනි රටවල් සමඟද ඉන්ධන සහ වෙළඳ සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යාම නිසා මෙවැනි සිද්ධීන්වලදී මධ්‍යස්ථ ස්ථානයක් තබා ගැනීම අභියෝගයක් බව විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙති.

තවද, මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් විදේශ මාධ්‍ය වාර්තා වලින් පෙන්වා දී ඇත්තේ, මැදපෙරදිග කලාපයේ ගැටුම් වැඩිවීම සමඟ නාවික ආරක්ෂාව සම්බන්ධ ගැටලුද වර්ධනය වී ඇති බවයි.

එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක් ජාත්‍යන්තර සබඳතා සමතුලිතව පවත්වා ගැනීම ඉතා වැදගත් බව විදේශ ප්‍රතිපත්ති විශේෂඥයන් කියති.

වසරකට ඩොලර් බිලියන 1ක් – ණය මත ආර්ථිකය තවදුරටත් පවතිනවාද?

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා වසරකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1ක පමණ මූල්‍ය සහාය ලබා දීමට Asian Development Bank (ADB) සූදානම් බව එම ආයතනය විසින් ප්‍රකාශ කර තිබේ.

එම මුදල් ආධාරය ප්‍රධාන වශයෙන් ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ, රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිසංවිධානය, පුද්ගලික අංශ සංවර්ධනය, අධ්‍යාපනය සහ කුසලතා වැඩිදියුණු කිරීම වැනි ක්ෂේත්‍රවලට යොදවීමට සැලසුම් කර ඇති බව වාර්තා වේ. ආණ්ඩුව පවසන්නේ මෙම මුදල් ආධාරය මඟින් රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කර ගත හැකි බවයි.

එහෙත් ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාව දැනටමත් විදේශ ණය බරකින් පීඩා විඳින රටක් වන අතර, තවත් ණය ලබා ගැනීම දිගුකාලීන විසඳුමක් නොවන බවයි.

2022 දී රට මුහුණ දුන් දැඩි ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව ද රටේ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය බොහෝ විට විදේශ ණය සහාය මත පදනම්ව සිදු වන බව ඔවුන් කියති. එම නිසා “ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම” යන ප්‍රකාශයන් ප්‍රායෝගිකව ජනතාවට දැනෙන්නේ නැති බවට විවේචන මතුවී තිබේ.

තවද, විදේශ ණය ලබා ගැනීම සමඟ බොහෝ අවස්ථාවලදී බදු වැඩි කිරීම, රාජ්‍ය වියදම් අඩු කිරීම සහ රාජ්‍ය ආයතන පුද්ගලික අංශයට විකිණීම වැනි ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදු වන බවටද විවේචන ඇත.

මේ හේතුවෙන් මෙම ආධාරය “ආර්ථික උදව්වක්” ද? නැත්නම් “අලුත් ණය වටයක්” ද? යන්න පිළිබඳව දේශපාලන හා ආර්ථික වටවල විවාදයක් මතුවී තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තය පසුගිය කාලය තුළ නැවත වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරමින් තිබෙන බව සංචාරක අංශයේ වාර්තා සඳහන් කරයි.

ආර්ථික අර්බුදය සහ ගෝලීය වසංගත තත්ත්වයන් හේතුවෙන් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ මෙම කර්මාන්තය දැඩි පසුබෑමකට ලක්වූ නමුත් මේ වන විට එය යළි ක්‍රමයෙන් ශක්තිමත් වෙමින් පවතින බව බලධාරීන් පවසයි. විශේෂයෙන්ම යුරෝපීය රටවල්, ඉන්දියාව, රුසියාව සහ චීනය වැනි රටවලින් සංචාරකයින් වැඩි වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙමින් තිබෙන බව වාර්තා වේ.

සංචාරක අමාත්‍යාංශය පෙන්වා දෙන්නේ වසර ආරම්භයේ සිට මෙතෙක් සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.

එය රටේ විදේශ විනිමය ආදායමටද වැදගත් දායකත්වයක් ලබාදෙන බව සඳහන් වේ. සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම වැඩිවීම හේතුවෙන් හෝටල්, ගෘහ නවාතැන්, සංචාරක මාර්ගෝපදේශක සේවා සහ ප්‍රවාහන සේවා වැනි අංශවලටද වැඩි ආදායම් ලැබී ඇති බව ව්‍යාපාරිකයන් පවසයි.

එමෙන්ම සංචාරක කර්මාන්තය වර්ධනය වීම කුඩා හා මධ්‍යම පරිමාණ ව්‍යාපාර සඳහාද ආර්ථික අවස්ථා වැඩි කරන බව විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙයි. වෙළඳසැල්, ආහාරශාලා, හස්ත කලා නිෂ්පාදන සහ දේශීය සංස්කෘතික ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධ ව්‍යාපාරවලට සංචාරකයින්ගේ පැමිණීමෙන් වැඩි ආදායම් ලැබෙන බව ඔවුන් සඳහන් කරයි.

කෙසේ වෙතත් සංචාරක කර්මාන්තයේ තිරසාර වර්ධනයක් ඇති කිරීම සඳහා යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම, ප්‍රවාහන සේවා ශක්තිමත් කිරීම සහ සංචාරක ආකර්ෂණීය ස්ථාන සංවර්ධනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බවද විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන්ම ගුවන් තොටුපළ සේවා, මාර්ග පද්ධති සහ නගර පිරිසිදුකම වැනි කරුණු වැඩිදියුණු කිරීමෙන් සංචාරකයින්ට හොඳ අත්දැකීමක් ලබාදිය හැකි බව ඔවුන් පවසයි.

මේ අතර රජය පවසන්නේ ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ ප්‍රධාන සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා නව ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බවයි. එම වැඩසටහන් හරහා තවත් විදේශ සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සහ රටේ ආර්ථිකයට විදේශ විනිමය ආදායම වැඩි කිරීම අරමුණ බව සඳහන් වේ.

පාර්ලිමේන්තුව තුළ සහ එයින් පිටත දේශපාලන වේදිකාවලදී ආණ්ඩුව ක්‍රියාත්මක කරමින් පවතින ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ විපක්ෂ පක්ෂ විසින් දැඩි විවේචන එල්ල කරමින් තිබේ.
විපක්ෂ නායකයන් පවසන්නේ බදු ඉහළ දැමීම, ඉන්ධන මිල වැඩි කිරීම, විදුලි ගාස්තු සංශෝධන වැනි පියවරවල ප්‍රධාන බර වැටෙන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාව මත බවයි.
විශේෂයෙන් මධ්‍යම ආදායම් ලබන පවුල් හා කුඩා ව්‍යාපාරිකයන් මේ තත්ත්වයෙන් දැඩි ආර්ථික අපහසුතාවකට මුහුණ දී ඇති බව ඔවුන් පෙන්වා දෙති.
තවත් චෝදනාවක් ලෙස විපක්ෂය සඳහන් කරන්නේ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ජනතාවට අවශ්‍ය සහන වැඩසටහන් ප්‍රමාණවත් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවන බවයි.
ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමේදී මහජන ජීවන වියදම සහ කුඩා ව්‍යාපාරවල තත්ත්වය පිළිබඳ සැලකිල්ල ප්‍රමාණවත් ලෙස නොගන්නා බවද ඔවුන් කියති.
එමෙන්ම පසුගිය වසර කිහිපය තුළ රටේ ජීවන වියදම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බවත්, ඒ සඳහා පැහැදිලි සහ ස්ථිර විසඳුම් රජයෙන් තවමත් ඉදිරිපත් නොකළ බවත් විපක්ෂය පෙන්වා දෙයි.
මේ අතර ආණ්ඩුවේ පාර්ශවය පවසන්නේ මේ සියලු පියවර ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතන සමඟ ඇති ගිවිසුම් හා ආර්ථික ස්ථාවරතාවය ලබා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය බවයි. ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ කෙටි කාලීන අපහසුතා තිබුණද දිගු කාලීනව රටේ ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට මෙම ප්‍රතිපත්ති උපකාරී වන බවයි.

ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා හා මධ්‍යම ධීවර කර්මාන්තය දැඩි අර්බුදයකට පත්ව ඇති බව ධීවර සංගම් පවසයි. විශේෂයෙන් ඩීසල් මිල වැඩිවීම නිසා මුහුදට යාම සඳහා වැය වන වියදම ඉතා ඉහළ ගොස් තිබේ.

බොහෝ කුඩා ධීවර නාවිකයන් පවසන්නේ දිනකට මුහුදට යාම සඳහා විශාල ප්‍රමාණයක ඉන්ධන අවශ්‍ය වන අතර, ඒ සඳහා වැය වන මුදල ආදායමට සරිලන නැති බවයි.

එම නිසා ධීවරයන්ගෙන් කිහිප දෙනෙක් දින ගණනාවක් මුහුදට නොයමින් කටයුතු කරන බවද සඳහන් වේ.
තවත් කරුණක් ලෙස ධීවරයන් පවසන්නේ මසුන් අල්ලන ප්‍රමාණය කාලගුණික තත්ත්වයන් හා වෙළඳපොළ තත්ත්වය අනුව වෙනස් වන බැවින්, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමෙන් ඔවුන්ට ලැබෙන ලාභය ඉතා අඩුවී ඇති බවයි.

සමහර අවස්ථාවල මුහුදට ගොස් ආපසු එන විට ලැබෙන මුදල ඉන්ධන වියදම පවා ආවරණය නොකරන බවද ඔවුන් කියති.
මේ තත්ත්වය හේතුවෙන් වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ධීවර පවුල්වල ජීවන තත්ත්වය පහත වැටී ඇති බවද වාර්තා වේ.

ධීවර සංගම් රජයෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ ධීවරයන්ට විශේෂ ඉන්ධන සහනයක් ලබා දීමට හෝ ධීවර කර්මාන්තය සඳහා වෙනම සහන මිලක් හඳුන්වා දීමට කටයුතු කරන ලෙසයි.

එසේ නොවන්නේ නම් දේශීය මත්ස්‍ය සැපයුම අඩුවී මසුන් මිලද ඉහළ යා හැකි බව විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවති.

ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ රජය සහ විපක්ෂය අතර දැඩි දේශපාලන විවාදයක් ඇතිවී තිබේ. ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ, බදු පද්ධතිය සංශෝධනය සහ රාජ්‍ය වියදම් පාලනය වැනි කරුණු පිළිබඳව විවිධ පක්ෂ විවිධ අදහස් පළ කරමින් සිටින බව දේශපාලන විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙයි.
ජනාධිපති Anura Kumara Dissanayake පවසන්නේ 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු රටේ මූල්‍ය පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බවයි.
ඔහු සඳහන් කළේ, ආර්ථික වර්ධනයට සහ විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණයට නව ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බවයි.
විපක්ෂ පක්ෂ කිහිපයක් පෙන්වා දෙන්නේ, මෙම ප්‍රතිපත්ති සමහර අවස්ථාවල ජනතාවට බරක් වන බවයි.
බදු වැඩිවීම, ජනතාවගේ ජීවන වියදම් ඉහළ යාම සහ රැකියා අවස්ථා අඩුවීම ප්‍රධාන ගැටලු බව ඔවුන් සඳහන් කරයි.
දේශපාලන විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ දේශපාලන කතාබහ තවත් උණුසුම් විය හැකි බවයි.
ආර්ථික විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, රජය විශේෂයෙන් කර්මාන්තශාලා සහ කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රවල දීර්ඝකාලීන ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක නොකිරීම නිසා ආර්ථික අස්ථාවරතාව තවදුරටත් ඇති විය හැකි බවයි.

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය පවසන්නේ පසුගිය සති කිහිපය තුළ Leptospirosis හෙවත් මී උණ රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩිවීමක් වාර්තා වී ඇති බවයි. මෙම රෝගය බැක්ටීරියාවක් මඟින් ඇතිවන ආසාදන රෝගයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් මීයන් සහ වෙනත් සතුන්ගේ මුත්‍රා මඟින් අපිරිසිදු වූ ජලය හරහා මිනිසුන්ට පැතිර යයි.
වෛද්‍යවරු පෙන්වා දෙන්නේ වැසි කාලයේදී සහ ජලය රැස්වන ප්‍රදේශවල මෙම රෝගය වැඩිවීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවයි.

මෙම රෝගයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ ලෙස උණ, හිසරදය, මාංශ පේශී වේදනාව, ඇස් රතු වීම සහ ශරීර දුර්වලතාව වැනි ලක්ෂණ දැක්විය හැක. බරපතළ අවස්ථාවලදී මෙම රෝගය වකුගඩු හා අක්මාවටද බලපෑම් ඇති කළ හැකි බව වෛද්‍යවරු අනතුරු අඟවයි.
සෞඛ්‍ය අංශ ජනතාවට උපදෙස් ලබා දෙන්නේ ජලය සහිත පස සමඟ වැඩ කරන විට ආරක්ෂිත සපත්තු පැළඳීම, කැපුම් සහ තුවාල ඇති අවස්ථාවලදී අපිරිසිදු ජලයට නොබැසීම සහ රෝග ලක්ෂණ තිබේ නම් වහාම වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය බවයි.
එමෙන්ම ගොවිතැන් කරන පුද්ගලයන්ට රෝගය වැළැක්වීම සඳහා විශේෂ ඖෂධ ලබා දීමට සෞඛ්‍ය අංශ සැලසුම් කර ඇති බවද වාර්තා වේ.

විශේෂයෙන් ගොවිතැන කරන පුද්ගලයන්, කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් සහ ජලය සමඟ වැඩ කරන පුද්ගලයන් මෙම රෝගයට ගොදුරු වීමේ අවදානම වැඩි බව සඳහන් කර ඇත.